Over de distributieketting en het olieverbruik van VAG-motoren is al veel te vinden. Bij Klein Gunnewiek Motorentechniek in Groenlo krijgen ze deze motoren dagelijks onder handen. Maar ook minder bekende problemen zoals lagerschade en gebroken drijfstangen komen er regelmatig voorbij. Wat zijn de oorzaken van deze problemen en hoe pak je ze aan? Anton van der Linden, technisch specialist bij Klein Gunnewiek, neemt ons mee.
Lange onderhoudsintervallen
Motorolie heeft meer taken dan alleen smeren. Het reinigt ook en zorgt voor koeling van de motor, met name van de lagers. Fabrikanten adviseren vaak lange onderhoudsintervallen, soms tot 30.000 kilometer of twee jaar. Maar wat als iemand slechts 5.000 kilometer per jaar rijdt en daardoor denkt dat de olie pas na zes jaar aan vervanging toe is? De olie veroudert dan en verliest zijn smeer- en reinigende eigenschappen. Bij de lange voorgeschreven intervallen kan de olie al problemen veroorzaken, omdat de kwaliteit achteruitgaat. Dit heeft direct gevolgen voor de lagers, die afhankelijk zijn van voldoende en schone olie.
Overbelasting: de stille boosdoener
Overbelasting is een bekende oorzaak van motorschade, vooral bij downsizemotoren. Deze kleinere motoren draaien vaak onder een hogere mechanische belasting, zeker als de software is aangepast om meer vermogen te leveren. Extra pk’s klinken mooi, maar verhogen ook de druk op bewegende delen.
Daarnaast kunnen externe factoren zoals een verstopte katalysator of een roetfilter de belasting verhogen. Dit leidt tot hogere temperaturen en verbrandingsdrukken, met beschadigingen aan zuigers en lagers tot gevolg. De lagers krijgen het zo extra zwaar.
Lagerschade: herkennen en analyseren
Het achterhalen van de oorzaak van lagerschade is cruciaal om herhaling te voorkomen. Het ‘lezen’ van drijfstang- en hoofdlagers kan daarbij veel informatie geven. Bij een voorbeeld van een blauwverkleurde drijfstang blijkt dat een gebrek aan smering de boosdoener is. Maar liefst 60 procent van de olietoevoer naar de drijfstang dient voor koeling. Zonder voldoende smering kan de drijfstang vastlopen en breken, met ernstige motorschade als gevolg. Bij reparatie is het daarom essentieel om het smeersysteem, oliepomp en filterhuis grondig te controleren. Ook kleine kanaaltjes in de warmtewisselaar kunnen verstopt raken.
Een andere oorzaak van lagerschade kan te weinig motorolie zijn. Tip: vang de motorolie op bij dergelijke schades en controleer de vervuiling en het niveau voor je diagnose.
Hoe ziet lagerschade eruit?
Op de foto van een hoofdlager hieronder is goed te zien hoe een beschadigd lager verschilt van een normaal gebruikt lager en een nieuw lager. Bij normale belasting blijft een oliefilm tussen lager en krukas, waardoor het lager niet slijt. Bij schade is deze oliefilm verdwenen, waardoor de krukas direct contact maakt met het lager. De toplaag van het lager is dan weggesleten.
In een specifiek geval bleek dat de motor te zwaar werd belast in koude toestand doordat er vol gas werd weggereden. De softwarematige aanpassing hielp weliswaar bij de extra belasting, maar de zwakste schakel bezweek: het drijfstanglager van cilinder twee gaf het op.
Motorolie en rijgedrag: belangrijk voor levensduur lagers
De lagers van een motor hebben het zwaar te verduren, vooral bij downsizemotoren met hoge belasting. Motorolie en rijgedrag spelen een cruciale rol bij het behoud van de motor. Regelmatig olie verversen en een voorzichtige omgang met het gaspedaal kunnen veel problemen voorkomen.
