artikel

Hoe vervang je een aircocompressor?

Werkplaats & Onderhoud 6087

Het wil nogal eens ontbreken aan deugdelijk airco-onderhoud. Vooral bij wat oudere occasions weet je vaak niet of, hoe vaak, en wanneer onderhoud is gedaan. Tot de compressor het opgeeft, dan weet je het alsnog. Denso geeft een praktisch stappenplan voor vervanging van die compressor. Hoe zit het met compressorolie? En: Moet je spoelen of niet?

Hoe vervang je een aircocompressor?
Veel aircocompressoren werken met een kantelschijf en een aantal cilinders met verstelbare slag. Dat moet allemaal voldoende gesmeerd worden.

Richard Groot, airco-expert bij Denso, zet alles eerst keurig op een rij: “Er zijn meerdere soorten aircocompressoren, verschillend in mechanische bouw. Belangrijk voor een lang leven is het gebruik van de juiste oliesoort. Voor de meeste compressortypen is dat (synthetische) PAG 46. Maar let op dat bij nieuwere installaties met R1234yf als koudemiddel PAG 46+ met extra additieven aanbevolen wordt.”

Een uitzondering vormt de als schottenpomp uitgevoerde compressor. Daarvoor wordt dikkere PAG 100-olie voorgeschreven. Natuurlijk weet je ook dat de sterk opkomende elektrisch aangedreven compressor alleen POE-olie mag hebben.

Wat ging er mis?

Het vaakst sneuvelen aircocompressoren door vervuiling. Als tweede oorzaak noemt Richard chemicaliën die de smering bederven. “Voeg niet teveel UV-lekvloeistof toe, let bij gebruik van spoelvloeistof, om een vervuild systeem schoon te maken, op dat geen spoelvloeistof achterblijft.” Het advies: vacumeer daarom twee tot drie uur na het spoelen.

De derde schade-oorzaak: vloeistofslag, bij te veel olie in de compressor. Vierde: blokkade in het systeem, zodat er weinig of geen oliecirculatie is. Vanzelfsprekend is lekkage ook funest: “Gebruik altijd nieuwe afdichtringen als aircoleidingen losgekoppeld worden.”

Diagnose bepaalt vervangmethode

Hoe stel je diagnose aan het aircosysteem? Richard Groot maakte het inzichtelijk met zijn
kennissessie op AMT Live.

Maar wat doe je als de compressor stuk is? “Controleer of de compressor nog draait. Is hij vastgelopen, dan zit er zeer waarschijnlijk gruis in het aircosysteem. Tap de olie af, let goed op hoeveel eruit komt. Was er nog circulatie in het systeem, dan zit de rest van de voorgeschreven oliehoeveelheid nog in het systeem.”

“Kijk of de olie er helder en schoon uitziet. Controleer de zuig- en perszijde van de compressor. Is de zuigzijde droog, dan was er weinig of geen circulatie in het systeem. Bekijk de rubberen persslang, is daar lekkage of veroudering zichtbaar?”

Stel zo het probleem vast, en daarmee of het systeem eerst gespoeld moet worden. Denso voegt bij elke vervangingscompressor een complete handleiding voor diagnose en vervolgstappen.

Spoelen, of niet?

• Komt er schone olie uit de compressor, zonder zwarte deeltjes? Geen vervuiling of opgezwollen afdichtingen? Geen teken van een verstopt systeem? Dan kan een nieuwe compressor geplaatst worden zonder het systeem te spoelen. Vervang samen met de compressor de filterdroger en accumulatortank.

• Bij twijfel of de juiste soort en hoeveelheid olie in het systeem zat, of er te veel UV-lekdetectie was bijgevoegd, twijfel of andere additieven zijn toegevoegd: het systeem spoelen met koudemiddel. Vervang compressor, filterdroger, accumulatortank en vul het systeem opnieuw.

• Zitten er zwarte deeltjes of zit er andere vervuiling in het systeem, dan moet gespoeld worden met een reinigingsmiddel. Daarna het systeem lang vacumeren. “Twee tot drie uur” raadt Richard Groot aan. “Zo blijft geen vocht of resten van spoelmiddel achter.” Vervang naast het eerder genoemde ook expansieventiel, orifice, condensor en persslang.

• Zwart slib, metaaldeeltjes of Leak Stop aangetroffen? Dan helpt spoelen niet meer. Vervang naast het al genoemde verder nog de zuigslang, alle leidingen en de verdamper. Alleen zo ben je zeker van een schoon systeem, waar een nieuwe compressor niet weer sneuvelt.

Liefst spoelen met koudemiddel

Spoel als het kan met koudemiddel, en gebruik de tweeflessenmethode. Zo loop je geen risico op resten van een reinigingsmiddel in het systeem.
“Je hebt een volle 12 kg fles koudemiddel nodig, en een lege fles van 25 kg. Sluit de 12 kg fles aan op de lagedrukaansluiting voor de compressor, de lege fles via een leiding met een kijkglas op de hogedrukaansluiting. Open de lege fles. Verwarm de volle fles met een verwarmingsriem of -deken tot rond 70 graden Celsius. De druk van het koudemiddel stijgt naar 20-25 bar. Open de fles, laat al het koudemiddel door het aircosysteem lopen.” Moet aan het spoelen een reinigingsmiddel te pas komen, en een spoelmachine, dan raadt Richard Honeywell Solstice aan. Dat is op HFO-basis en heeft een laag GWP.

‘Vergeet niet ook je servicestation op tijd een beurt te laten geven’

Richard Groot, Denso

 

Laat nieuwe compressor inlopen

Is er niet gespoeld, reken dan uit hoeveel olie achterbleef in het systeem. Hoeveel is voorgeschreven, minus hoeveel je hebt afgetapt, zoveel zit er nog in. Vul bij vervangen van de compressor zoveel als nodig bij. Of tap zoveel als in het systeem achterbleef af, uit een nieuwe compressor die al gevuld met de voorgeschreven oliehoeveelheid wordt geleverd.
Nog een goede tip: “Met een nieuwe compressor moet het aircosysteem even inlopen. Doe dat met een vijf minuten stationair draaiende motor, en de airco op maximaal koelen. Jaag je de compressor meteen op toeren, dan kan de smering nog onvoldoende zijn rondgepompt.”

Om de zaak verder gezond te houden beveelt Denso aan liefst eens per jaar, maar zeker om de twee jaar een aircoservice uit te voeren. “En vergeet niet je servicestation eens per jaar of elke 150 draaiuren ook een beurt te laten geven.”

Handleiding compressor vervangen

Denso voegt bij elke vervangingscompressor een complete handleiding voor diagnose en vervolgstappen. Je vindt ‘m in het maanddossier van AMT 5 2019. Dat is tevens je toegangspoort naar veel meer airco-informatie.
Reageer op dit artikel