artikel

Wat moet je met de handgeschakelde bak in de werkplaats?

Werkplaats & Onderhoud Premium 2112

In AMT 11 gaan we uitgebreid in automatische transmissie in de werkplaats. Kun je de ‘lifetime’-ATF daar ook echt een autoleven in laten zitten of verdient preventief onderhoud de voorkeur? En hoe dan. Goede vragen, maar welke aandacht verdient de handgeschakelde versnellingsbak tijdens het onderhoud? We vragen het aan Forté, Kroon-Oil, Ronald Morien, Wynn’s en Ganzeboom.

Wat moet je met de handgeschakelde bak in de werkplaats?

“Schoon presteert beter”, is de pay-off van Forté. Technisch manager Peter de Leeuw kun je gerust een reinigingsspecialist noemen. “Ook de versnellingsbakolie van een handgeschakelde bak bouwt door veroudering en oxidatie lakafzettingen op”, zegt hij. “Op onderdelen als synchromeshes, in lagers en op de tandflanken van tandwielen kunnen deze afzettingen tot klachten van de berijder leiden.”

Forté: lakafzettingen leiden tot klachten

Hakend of stroef

Reinigen en daarna schoonhouden en smeren is het devies bij Forté. Waarom, wanneer, hoe en met welke producten? Dat beschrijft Forté in een Technisch Bulletin.

Wat voor klachten? “Je moet onderscheid maken tussen het hakend schakelen waarbij de smering tekortschiet en een verhoogde weerstand tijdens het schakelen waardoor dit als stroef schakelen ervaren wordt. Bij het hakend schakelen kan de versnellingsbakolie te weinig smeercapaciteit hebben, de bediening van de versnellingsbak slijtage vertonen, de afstelling foutief zijn of te veel weerstand hebben. Bij het stroef overschakelen is het synchromesh systeem niet in staat om snel genoeg de toerentallen van de tandwielen met die van de schakelmoffen gelijk te maken waardoor weerstand wordt gevoeld tijdens het overschakelen.”

Reinigen en smeren

Forté heeft voor beide klachten één oplossing: “De bak spoelen met Forté Motor Flush en aansluitend Forté Diff and Gear Treatment en Forté Automatic Transmission Treatment toevoegen aan de nieuwe versnellingsbakolie om de smeercapaciteit te verbeteren en de oppervlakken schoon te houden en daarmee de juiste smeerfilms op te bouwen.” Over schakelproblemen bij handgeschakelde versnellingsbakken maakt Forté een Technisch Bulletin (PDF).

Kroon Oil: Ook olie in handgeschakelde bak moet je verversen

Tom Bruggeman van Kroon Oil vindt een autoleven voor transmissieolie erg lang. Ook in een handgeschakelde transmissie: “Toch is het voor handgeschakelde bakken heel gebruikelijk dat autofabrikanten longlife transmissieoliën voorschrijven die in principe nooit ververst hoeven te worden. Ook moderne longlife MTF’s verouderen en krijgen te maken met slijtagedeeltjes en condens. Uiteindelijk gaat dat ten koste gaat van het smerend vermogen.

Minder kritisch

De meeste handgeschakelde versnellingsbakken zijn gevuld voor het leven. Maar dat wil niet zeggen dat de werkplaats er niet naar om hoeft te kijken. Bij deze VW Golf zegt het Kroon Oil online productadvies: “Controleer elke 30.000 km”.

Toch zijn de problemen hier minder groot en wordt de olie minder zwaar belast dan in automatische transmissies. Het ontbreken van een koppelomvormer zorgt ervoor dat de olie thermisch minder zwaar belast wordt en door het ontbreken van mechatronica hebben slijtdeeltjes minder snel een negatieve invloed op het schakelgedrag. Vergeleken met automatische transmissies kan je doorgaans dan ook langer met een MTF doorrijden voordat er zich problemen openbaren.”

Vervangen bij gelegenheid

Voor een zo lang mogelijke levensduur van de transmissie is wel belangrijk het te controleren op olieniveau en lekkages: “Een te laag niveau gaat immers ten koste van een goede smering en kan resulteren in hoge bedrijfstemperaturen. Vervolgens is het raadzaam om de transmissieolie preventief eens in de 6 à 8 jaar te verversen. Als de auto toch al binnenkomt voor vervanging van de koppeling en/of het tweemassavliegwiel is dat een mooi moment.”

 

Ronald Morien: Diagnosetips voor de handbak

“Net als bij een automatische transmissie is ook bij een handgeschakelde transmissie een goede diagnose belangrijk”, zegt Pieter Bos namens Ronald Morien. “Aan de kwaliteit van de olie kun je al veel zien. Bijvoorbeeld of er een lager kapot is of dat er met te weinig olie in de transmissie is gereden. En bij een goede diagnose hoort een proefrit. “En controleer hoe de koppeling voelt, of de aandrijfassen spelingvrij zijn en of er eventuele andere spelingen buitenom de transmissie zijn. Denk aan bijvoorbeeld schakelkabels en ophangrubbers.”

Hulp nodig? Aarzel niet!

Bos weet dat veel autobedrijven prima in staat zijn dit soort werkzaamheden tot een goed einde te brengen, maar: “Wij van Autorevisie Ronald Morien zijn hierin gespecialiseerd dus autobedrijven zijn bij ons van harte welkom met een transmissie met problemen. Ook de diagnose aan een transmissie stellen wij graag.”

 

Wynn’s: H.P.L.S. als probleemoplosser

Wynn’s biedt een transmissiebehandeling voor handgeschakelde bakken. “H.P.L.S. verbetert het schakelen, vermindert geluid en stopt olielekken”, zegt Carolin Heijtmanek namens Wynn’s. Hoe het precies werkt? “Het versterkt de EP-additieven (Extreme Pressure) van oliën voor versnellingsbakken. Zo beperkt het slijtage ten gevolge van metaal-op-metaal contact. Het verzekert de hydrodynamische smering, ook bij hoge belasting en hoge temperatuur. En het verlaagt de viscositeit bij koude temperatuur er ook bij de koude start onmiddellijke smering is. Verder voorkomt en stopt het olielekken en is het mengbaar met alle versnellingsbakoliën (ook ATF Dexron, Mercon) en hydraulische oliën op synthetische en minerale basis.”

 

Ganzeboom: Autobedrijven kunnen ons altijd raadplegen

In AMT 11 gaat Mark Ganzeboom uitvoerig in op onderhoud en reparatie aan de automatische transmissie. Maar over de handgeschakelde bak kan hij kort zijn: “Voor handgeschakelde versnellingsbakken volgen we de instructies van de autofabrikanten.” En als er problemen zijn? “Dan kunnen autobedrijven ons altijd raadplegen en olie en onderdelen hebben we in voorraad.”

Reageer op dit artikel