nieuws

Sjoemelen Chevrolet, Hyundai, Jeep, Kia, Opel, Suzuki en Volvo net zo hard als VW?

Techniek 14494

Ok, Volkswagen sjoemelde met de emissies. In een typegoedkeuringstest was zo’n VW EA 189-diesel het braafste jongetje van de klas. Maar eenmaal op straat gingen alle emissieremmen los. Een software trucje dat ‘defeat device’ genoemd wordt. Grote vraag: gebruiken andere autofabrikanten ook defeat devices? RDW onderzocht het…

Sjoemelen Chevrolet, Hyundai, Jeep, Kia, Opel, Suzuki en Volvo net zo hard als VW?
Hoe doe je dat, onderzoeken of de motormanagemantsoftware een defeat device bevat? Stap 1: neem een sjoemeldiesel.

De geschiedenis kennen we. In september vorig jaar werd duidelijk dat Volkswagen gebruik maakt van een defeat device voor een aantal van zijn dieselmotoren. Vervelend voor Volkswagen, vervelend voor de mensen die te vuile lucht inademen én vervelend voor de typegoedkeuringsautoriteiten. Hoe weten zij immers dat VW de enige is? Wie zegt er dat zij niet op grote schaal gepiepeld worden in hun laboratoria? Dat vroeg om nader onderzoek.

Deelgoedkeuringen voor emissie

De RDW is zo’n typegoedkeuringsautoriteit. Om precies te zijn bestaat een Europese typegoedkeuring uit tal van deelgoedkeuringen. En de RDW heeft aan 22 autofabrikanten deelgoedkeuringen voor emissiebestrijdingssystemen van een of meer dieselvoertuigen afgegeven.

“Nee, dat zouden wij nooit doen”

Dus stuurde de RDW alle 22 een briefje met vragen als: “Herkent het voertuig dat het getest wordt?”, “Heeft het voertuig een aparte teststand?” en: “Verandert dit iets aan de werking van het emissiesysteem?”

Het resultaat van die actie: Op de mat van het RDW-kantoor ploften 22 antwoordbrieven vol met “Nee, dat zouden wij nooit doen. Hoe komt u erbij? Een defeat device? Wij? Echt niet!”

Hoe werkt de software?

Hier op de testbaan in Lelystad voelde de RDW 30 dieselauto’s van acht verschillende fabrikanten aan de tand. Onderzoeksvraag: Maken zij gebruik van ‘defeat devices’. Antwoord: Bij 17 auto’s vond de RDW ‘afwijkend emissiegedrag’.

Hier op de testbaan in Lelystad voelde de RDW 30 dieselauto’s van acht verschillende fabrikanten aan de tand. Onderzoeksvraag: Maken zij gebruik van ‘defeat devices’. Antwoord: Bij 17 auto’s vond de RDW ‘afwijkend emissiegedrag’.

Ok, testen dus maar. Maar hoe doe je dat? Samen met TNO en met typegoedkeurende autoriteiten uit andere EU-landen bedacht RDW een methode. De kernvraag daarbij is: Hoe herkent de software dat de auto aan een typegoedkeuringstest wordt onderworpen? Aan de omgevingstemperatuur? Aan de voorbereidingshandelingen? Aan de gereden snelheid? Aan het feit dat alle extra verbruikers uitstaan? Aan de tijd die de rit duurt? Allemaal mogelijk.

Kijk wat een sjoemel-Caddy doet

Daarom bedacht RDW het volgende recept: Men neme een auto met sjoemelsoftware. In dit geval een 1.6 Euro 5 VW Caddy. Men rust die auto uit met nauwkeurige uitlaatgasmeetapparatuur en een instructie-instrument dat de rijder precies voorschrijft hoe hard hij moet rijden en wanneer hij moet schakelen. En men laat hem de NEDC-cyclus rijden, precies zoals voorgeschreven. Met slechts één verschil: Niet op de rollenbank, maar op de eigen RDW-testbaan in Lelystad.

Zorg voor een instructie-instrument dat de rijder voorschrijft hoe hard hij moet rijden en wanneer hij moet schakelen.

Zorg voor een instructie-instrument dat de rijder voorschrijft hoe hard hij moet rijden en wanneer hij moet schakelen.

NEDC met variaties

Daarna rijdt hij de cyclus nog een keer of wat, maar je laat dan steeds één of twee variabelen afwijken van het voorschrift in de cyclus. Dus, voorgeschreven is een koude start bij een op 25° geconditioneerd voertuig, en je doet het met warme start (NEDC Hot), met airco en andere verbruikers aan (NEDC Aux), je rijdt 10% sneller dan voorgeschreven (NEDC +10%), en langzamer (NEDC -10%). Je begint met het tweede deel van de NEDC, het snelwegdeel, en doet daarna het trage begindeel (NEDC Swap). En je start de NEDC nog een keer terwijl de motor al loopt (NEDC No Start). En omdat je toch op de weg bezig bent doe je de RDE-test (Real Driving Emissions) die straks deel gaat uitmaken van de typegoedkeuringstest. Daarna doe je het hele riedeltje nog een keer over, maar dan  zonder temperatuurconditionering vooraf.

Meet zuurstof en NOx.

Meet zuurstof en NOx.

Twee niveaus van NOx-uitstoot

De uitkomsten leren je veel over de manier waarop de sjoemelsoftware van de Caddy werkt. Scroll even naar onder en kijk naar het grafiekje. Rijdt de Caddy de cyclus zoals voorgeschreven, dan stoot hij 214 tot 271 mg/km NOx uit. Meer dan de 180 die is toegestaan, maar als gezegd, het is op de testbaan en niet onder ideale omstandigheden op de testbank.

Bij bepaalde aanpassingen echter, schiet de NOx-uitstoot explosief omhoog. Als er iets te snel, of iets te langzaam wordt gereden, als de preparatiecyclus voor de NEDC wordt gereden, of de RDE, of als de Caddy op 10° C wordt geprepareerd, dan springt de NOx-uitstoot ineens naar 784 tot 1100 mg/km. Waarden tussen 271 en 784 mg/km komen niet voor. Duidelijk, het defeat device in de software staat aan of uit. Iets er tussenin bestaat niet.

ConformiteitsFactor 5

Voor de RDW aan andere auto’s ging meten, moesten de testers natuurlijk bepalen hoe groot die NOx-sprong moet zijn voor je met enige zekerheid kan zeggen dat die door een defeat device veroorzaakt wordt. Daarom, terug naar de Caddy. Euro 5 staat 180 mg/km toe. De hoogst gemeten waarde met het device aan is 271 mg/km. Deel je die twee op elkaar, dan vindt je de conformiteitsfactor (CF). In dit geval: 271/180 = 1,5. Neem je nu de laagste waarde gemeten met het defeat device uit, dan vind je een CF van: 784/180 = 4,4. De RDW rondt dit af naar boven en zegt: “Voertuigen die in een iets afwijkende NEDC-cyclus of in een RDE een CF boven 5,0 scoren, dus vijf keer zoveel uitstoten als hun euronorm toestaat, die zijn verdacht.”

Dertig auto’s getest

Uiteindelijk moet je zo per auto twaalf keer een testcyclus rijden. Een hele klus. Vandaar dat de RDW de voertuigen waar ze wel een emissiedeelgoedkeur voor heeft afgegeven, maar waarvan er slechts een paar rondrijden in de EU, even oversloeg. Zo bleef er een lijstje van acht fabrikanten met een totaal van 30 auto’s over.

Oei, oei Aveo

17 van de 30 auto’s vielen door de mand. Een mooi voorbeeld is de Euro 5 Chevrolet Aveo met 1.3 diesel. Bij de NEDC, uitgevoerd zoals voorgeschreven, is de CF 1,6. Voor de duidelijkheid: 1,6 maal Euro 5-waarde 180 mg/km is 293 mg/km. Een keurige waarde op de weg. Maar dan precies hetzelfde ritje zonder temperatuurconditionering vooraf: Oef, CF is 6,6. Royaal boven de 5,0 dus. En goed voor een zwaar illegale 1191 mg/km.
Rijd dan de NEDC-cyclus op de testbaan. Eerst zoals het hoort, en dan met kleine variaties. Rijd dan de NEDC-cyclus op de testbaan. Eerst zoals het hoort, en dan met kleine variaties.

Meer temperatuur devices

Die conditionering bij 25 °C lijkt bij veel geteste auto’s een trigger om het defeat device in te schakelen. Behalve de Aveo noemen we: de Euro 5 Hyundai I40 1.7, de Kia Cee’d 1.6, de Kia Optima 1.7 en de Suzuki SX4 1.6.

Het kan ook met snelheid

De Euro 5 Jeep Wrangler Unlimited 2.8, zowel in Van als in reguliere uitvoering, doet het anders. Die software lijkt zich niet te richten op de voorgeschreven NEDC-temperatuur, maar op de snelheid tijdens de cyclus. Is de werkelijke snelheid 10% hoger dan gaat de Wrangler los. De CF knalt dan over de 5.

Hoe doet Suzuki dat?

De prijs voor het slimste (of moet je zeggen: ‘meest geniepige’?) defeat device kan wat ons betreft naar de Euro 6 Suzuki Vitara 1.6. De testers konden variëren met temperatuur snelheid, koude, warme of geen start, of volgorde van de cyclus, tijdens geen van die variaties op de NEDC was de auto te betrappen op een CF boven de 5,0. Maar als het er echt op aankomt, tijdens de RDE zonder temperatuursconditionering vooraf, een echte praktijkrit dus, dan produceert de Vitara ineens toch veel te veel NOx. CF: 6,5.

Hoge scores

Overigens zijn er ook auto’s die over de hele linie hoog zitten met hun NOx-uitstoot. Neem de Euro 6 Opel Mokka 1.6. Die gaat bij drie variaties op de NEDC met zijn CF over de 5,0 heen. Maar ja, bij de NEDC, zoals voorgeschreven zit hij ook al op 3,6. Dus 3,6 keer zoveel NOx als de 80 mg/km die de Euro-norm toestaat.

En het kan nog erger. Er zijn ook auto’s die al bij de voorgeschreven NEDC-cyclus met hun CF over de 5.0 gaan. We nagelen ze even aan de schandpaal: Euro 5 Chevrolet Orlando 2.0, Opel Mokka 1.7, Chevrolet Cruze 2.0 en Euro 6 Volvo XC 90 2.0.

Dan krijg je dit. Een mooie lage NOx-uitstoot als het defeat device denkt: “Ik wordt getest”. En een veel te hoge uitstoot als het defeat device denkt: “Geen controle dus lekker blazen!” Dan krijg je dit. De VW Caddy produceert een mooie lage NOx-uitstoot als het defeat device denkt: “Ik word getest”. En een veel te hoge uitstoot als het defeat device denkt: “Geen controle, dus lekker blazen!”

Euro 6 of Euro 1?

Die laatste twee verdienen onze bijzondere aandacht. Bij de NEDC vanaf omgevingstemperatuur met warme start verdient de Volvo de bedenkelijke eer om de hoogste CF-waarde van alle metingen te scoren: 14,5. Daarmee presteert deze Euro 6 XC90 op Euro 1-niveau!

Gewoon beroerd

Dan de Chevrolet Cruze. Die scoort op de NEDC zoals voorgeschreven al een CF van 8,8, een record! En hij zet die vuile lijn naadloos door naar de andere metingen.

Tja, dat zet ons toch aan het denken. Ok, het lijkt erop dat goedkeuringsautoriteit RDW bij een aantal auto’s voor het lapje is gehouden. Die vertonen duidelijk ‘defeat device’-gedrag. Maar een aantal andere, zoals deze Cruze, scoort al beroerd op de NEDC als die volgens de regels wordt uitgevoerd. Hadden deze auto’s hun deelgoedkeuring voor het emissiesysteem wel mogen krijgen? Of hebben deze auto’s een defeat device dat alleen aanslaat als de auto op een rollenbank staat?

Hoho, niet te snel

Zou kunnen, maar niet te snel oordelen, zegt de RDW: “De gebruikte testmethoden zijn niet geschikt om fraude aan te tonen.” Ja, een goedkeuringsautoriteit moet zich juridisch goed indekken. Met de 17 voertuigen die niet deugen, gaat de RDW nu aanvullend onderzoek doen op de rollentestbank. Is de verdenking daarna niet weg, dan gaat de RDW de fabrikanten aanspreken: “Hé, je zei toch dat je voertuig geen aparte teststand heeft…”

Het achtste merk

Wie goed oplet zal het zijn opgevallen dat de RDW acht merken getest heeft, terwijl we er maar zeven noemen. Maken we van dat achtste merk dan de kooptip op de occasionmarkt? Nou nee. De cijfers tonen dat de Isuzu D-Max geen defeat device aan boord heeft. Maar ja, als Euro 5-besteller mag hij onder ideale NEDC-testbankomstandigheden al 280 mg/km uitstoten. Daar gaat hij op de weg royaal overheen, zij het dat zijn CF niet in de buurt van de 5 komt. Maar echt schoon is de Isuzu nou ook weer niet.

Neem de V40 Cross Country

Welke auto dat wel is? Kies de Euro 5 Volvo V40 Cross Country. Die scoort keurige waarden over de hele linie. Als je daar over 10 jaar de binnenstad niet meer mee in mag, kun je altijd zeggen: “Onzin, kijk maar op AMT.nl. En download daar het indicatieve RDW-rapport over defeat devices (PDF). Dan zul je zien dat de uitlaatgassen van deze Volvo citroentjesfris zijn.”

Reageer op dit artikel