artikel

Banden werkelijk langer op spanning? Zin en onzin van stikstof (2003-07/08)

Techniek Premium

Regelmatig verschijnen er in de pers publicaties over het nut van stikstof als bandenvulling. De spanning zou veel langer op peil blijven en bovendien heeft stikstof vele andere voordelen. Ook de bandenbedrijven roepen in advertenties automobilisten op hun banden te laten vullen met stikstof. Zijn de voordelen werkelijk zo groot? Waarom worden auto’s dan niet af-fabriek met stikstof gevuld?

Zuurstof dringt ongeveer viermaal zo snel door de band heen als stikstof. Bedenk echter dat buitenlucht iets meer dan viermaal zoveel stikstof dan zuurstof bevat dus is het verschil in spanningsverlies niet zo groot. Een lege band is vlak voor het vullen met stikstof volledig gevuld met lucht. Hoewel de stikstofvulling de verhouding met zuurstof nog verder verschuift, zit er nog steeds zuurstof in de band. Kortom, de band met stikstof zal langzamer leeglopen dan een band met lucht. Maar het verschil is niet zo groot.

Een echt voordeel van het vullen stikstof is dat er geen vocht of olie in de band terechtkomt. Een slecht onderhouden luchtcompressor kan er zelfs voor zorgen dat er waterdruppeltjes in de band terechtkomen. Als de druppeltjes gaan verdampen, neemt hun volume sterk toe, dus stijgt de druk in de band. Als een band koud op 2,3 bar staat, zal de druk tijdens het rijden oplopen tot 2,7 à 2,8 bar. Als er waterdruppeltjes inzitten die verdampen kan de druk wel tot 3,1 à 3,2 bar oplopen.

Reden genoeg om voor goed onderhoud van de oliefilters en vochtafscheiders te zorgen. Dat laatste speelt vooral bij lange leidingen. Een ouderwetse voetpomp voorkomt dit probleem. Vocht heeft ook invloed op het roesten of oxideren van ijzer of aluminium, het hoort dus niet in een band thuis.

Stikstof is een gas dat niet brandt. Dat is mooi als het in banden van vliegtuigen, zwaar transport of brandweerauto’s gaat. Deze banden staan onder(zeer) hoge druk, zijn zwaar belast en mogen (als ze klappen of branden) geen bijdrage aan het vuur leveren door er zuurstof aan toe te voegen.

Het idee dat zuurstof bijdraagt aan de veroudering van een band is niet juist, na zo’n half miljoen kilometers is een truckbandenkarkas mechanisch vermoeid, dus aan het einde van de levensduur.

Dat stikstof een band minder gevoelig maakt voor hoge temperatuur is niet waar, de lucht in een band wordt meestal 60°C, hooguit 70 tot 80°C. De lagere banddruk bij met stikstof gevulde banden is alleen maar te verklaren uit de afwezigheid van vocht. Zuurstof of lucht uit een fles is ook vrij van vocht en olie.

Enkele andere punten die bij het drukverlies van banden een rol spelen, hebben te maken met een langzame lekkage (slow puncture) en drukschommelingen als gevolg van de buitentemperatuur. De opgegeven bandenspanning geldt bij +20°C. Bij elke 10°C verschil is er 0,1 bar verschil in druk. Als we de bandenspanning meten bij nul graden zal die 0,2 bar lager zijn dan voorgeschreven.

Omgekeerd zal de spanning bij +40°C 0,2 bar hoger liggen dan de voorgeschreven spanning bij +20°C. Het is dus nuttig om de buitentemperatuur, beter gezegd de bandentemperatuur, te weten voordat we besluiten lucht of stikstof bij te vullen of juist af te blazen. Een regelmatige controle van de bandenspanning is nodig om een ‘slow-puncture’ op het spoor te komen.

Hou ook de leeftijd van banden in de gaten. De ouderdom is af te lezen op de band. Zoek het serienummer op dat meestal achter de letters DOT staat. Kijk naar de laatste vier aanduidingen. Staat er 1203, dan is de band van de 12e week uit 2003. Staat er 123 gevolgd door een zwart driehoekje, dan is de band gemaakt in de 12e week van 1993. Staat er 123 zonder driehoekje dan is de band uit de 12e week van 1983. Veel te oud, want als maximum voor wegvoertuigen wordt zes jaar aangehouden.

Reageer op dit artikel