artikel

Hoge boordspanning eist z’n tol, levensduur autolampen verkort (2001-06)

Techniek Premium

Hoe komen de moderne gloeilampen aan een grotere lichtopbrengst? Philips levert Vision Plus lampen die maar liefst 50% meer licht moeten geven dan de standaard gebruikte lampen. Heeft dat geen negatief effect op de levensduur? Het valt me namelijk op dat veel vervangingslampen voortijdig defect raken.

De grotere lichtopbrengst van de nieuwste Philips- en Osram-lampen wordt bereikt door een buitengewoon nauwkeurige fabricagetechniek. Daardoor is de plaats van de gloeidraad zo precies dat het licht verder schijnt op die plaatsen waar dat gewenst is. De hoeveelheid strooilicht neemt af en de kleur van het licht is, volgens de meeste waarnemers, aangenamer.

Het is dus niet zo dat lichtopbrengst in zijn geheel is toegenomen, maar wel veel beter is verdeeld. Het stroomverbruik is dan ook gelijk aan dat van de meer gebruikelijke exemplaren.

Er doet zich echter wel een probleem voor met de levensduur van autolampen. Alle gloeilampen hebben een nominale spanning van 12V en een wettelijk voorgeschreven testspanning van 13,2V dat is dus 10% hoger dan nominaal. Bij deze 13,2V worden alle waarden bepaald: de lichtopbrengst, de levensduur en het stroomverbruik. De automobielfabrikanten weten dit uiteraard ook, maar hebben andere problemen. Maar de accu’s zijn zo klein en het stroomverbruik is zo hoog dat alleen met een verhoogde boordspanning de problemen worden opgelost.

We zien dat bij de nieuwste auto’s de ECU de boordspanning op twee waarden regelt: 15,3V gedurende korte tijd tijdens het opwarmen van de motor en 13,6V als standaard boordspanning.

Uit een door Philips verstrekte grafiek blijkt duidelijk dat als er continu 13,6V op de gloeilampen staat de levensduur met ongeveer 25% afneemt. Daarom worden er zogenoemde Longlife lampen gemonteerd die zelfs bij deze overspanning nog een acceptabele levensduur halen. De lichtopbrengst is onder deze condities met meer dan 10% toegenomen dus is dit geen gek compromis tussen zoveel tegenstrijdige belangen. Dat er gedurende korte tijd 15,3V op de lampen staat, is voor de robuuste Longlife lampen niet zo’n groot bezwaar al wordt de levensduur wel aanzienlijk verkort.

Het vervelende met de nieuwste lampen is nu dat de verkorting van de levensduur onacceptabel wordt. De gloeidraad is net als bij standaard lampen ontworpen voor een standaard levensduur bij 13,2V. Worden deze lampen als vervanging gemonteerd dan komen er klachten. Niet na 90.000 km, maar soms al na 10.000 km zijn de gloeidraden bezweken.

Het probleem is al enkele jaren bekend en enkele fabrikanten hebben door middel van een weerstand in de voeding naar de lamp de spanning verlaagd.

Er zijn nog maar weinig auto’s die een in twee stappen geregelde boordspanning hebben, de meeste werken met één waarde die 14,3 tot 14,5 V bedraagt. Daarbij is de levensduur met 50 tot 60% verlaagd. Alleen Longlife lampen die bij 13,2V ongeveer de dubbele levensduur hebben van een gewone lamp, halen dan nog een normale levensduur. Over de lichtopbrengst valt niet te klagen, die ligt 2,5 tot 3 maal zo hoog als bij 13,2V.

Conclusie: Monteer niet zomaar andere lampen in een moderne auto dan Longlife. Goedkope standaard lampen en dure vervangingslampen hebben bij een hoge boordspanning een te korte levensduur.

Reageer op dit artikel