artikel

Oorzaken van lekkende oliekeerringen (1999-12)

Techniek Premium

Hoe kan het gebeuren dat oliekeerringen spontaan gaan lekken, meestal kort na het olieverversen?

Zo af en toe hoor je inderdaad van dit verschijnsel. Oliekeerringen hebben een zwaar leven, zeker die welke de krukas of de nokkenas van een verbrandingsmotor moeten afdichten. Het afdichten moet zowel bij stilstaande (statisch) als bij draaiende motor (dynamisch) plaatsvinden.

Het smeermiddel dat naar buiten wil, heeft een verschillende viscositeit bij verandering van temperatuur. Als we de waarden bekijken bij +40°C en +100°C dan zal de viscositeit van een SAE 15W-40 motorolie respectievelijk 120 en 16 mm2/s bedragen, een SAE 10W-40 heeft een viscositeit van 80 en 13 mm2/s, een SAE 10W-30 van 70 en 12 mm2/s.

De modernste SAE 5W-30 en 0W-30 oliën hebben ongeveer dezelfde viscositeitswaarden als die van een SAE 10W-30 olie. Dat leert ons dat de viscositeit op zich niet de lekkage zal veroorzaken. Als de ‘dikke’ oliën zo’n 10 tot 15°C boven de 100°C is, is de viscositeit gelijk aan die van de ‘dunne’ olie.

De tweede factor is de oppervlaktespanning van de olie, want die heeft invloed op het ‘kruipen’ van de olie. Ook die waarde varieert weinig in compleet geformuleerde producten. Dat is logisch, want als een motorolie als kruipolie zou werken dan lekte iedere motor.

Een derde factor heeft met de chemische reacties te maken die optreden tussen het materiaal van de oliekeerring en stoffen die in de olie zitten. Daarover is veel onderzoek gedaan en sinds meer dan tien jaar moeten motoroliën die aan de CCMC en ACEA eisen voldoen, tal van testen ondergaan. Het komt daarom niet meer zo vaak voor als vroeger dat een oliekeerring opzwelt of hard wordt. Een oliekeerring die hard wordt, krijgt scheurtjes en gaat onherroepelijk lekken.

Een vierde factor is de thermische stabiliteit van de olie. Als die niet hoog genoeg is, ontstaan er kooldeeltjes die zich voor de afdichtlip van de oliekeerring verzamelen. Dan komt er op den duur niets terecht van een goede dynamische afdichting.

Het kan na het olieverversen gebeuren dat de nieuwe olie vuildeeltjes bij de keerring verwijdert. Dit heeft dan mogelijk een lekkage tot gevolg.

Een vijfde factor is het drukverschil over de oliekeerring. Als de carterventilatie niet goed werkt, zal er een overdruk in het carter ontstaan. Dat is niet zo erg bij draaiende motor omdat de dynamische afdichting dan goed werkt. Bij stilstaande motor is dat niet het geval en kan zelfs een geringe overdruk voor lekkage zorgen.

Reageer op dit artikel