artikel

Het ABC van balansassen (1997-09)

Techniek Premium

Ik ben op zoek naar meer gedetailleerde informatie met betrekking tot balansassen. Ik weet dat ze toegepast worden onder andere bij motorfietsen en duurdere personenauto’s. Het schijnt te maken te hebben met primaire en secundaire zuigerbeweging. Het gevolg in ieder geval is dat de trillingen in het motorblok sterk gereduceerd worden. Ik heb met name de volgende vragen:
a. Wat wordt er precies gebalanceerd?
b. Waaruit bestaan balansassen?
c. Hoe worden ze aangedreven en met welk toerental?
d. Waardoor wordt de massa van de balansasgewichten bepaald?
e. Is de motor ook bij stijgend toerental minder vrij van trillingen?
f. Wat voor balancering wordt er dan uitgevoerd met het vliegwiel, trillingsdemper, krukwangen etc.?
g. Wat is de meerprijs ten opzichte van de standaarduitvoering?
h. Wie heeft het bedacht? Wie heeft het het eerst op de markt gebracht?

A. Krachten en momenten die door translerende en roterende onderdelen worden opgewekt moeten binnen de perken worden gehouden.

B. Balansassen zijn assen met uit het midden geplaatste gewichten.

C. De krukas drijft de balansas(sen) aan, soms via andere onderdelen, balansassen draaien of met krukastoerental of tweemaal zo snel.

D. Het gewicht op de balansassen wordt bepaald door de mate waarin krachten en momenten moeten worden tegengewerkt.

E. De bedoeling van het balanceren is de motoren trillingsvrij te laten draaien bij alle toerentallen. Een uitzondering vormen de krachten en momenten die het gevolg zijn van de verbranding. Die zijn niet volledig op te heffen.

F. Alles wat ronddraait kan relatief eenvoudig worden gebalanceerd. Er wordt op bepaalde plaatsen materiaal weggenomen of aangebracht. Vergelijk dit maar met het balanceren van wielen.

G. De meerprijs kan behoorlijk zijn, zeker als er twee balansassen zijn die met het dubbele toerental draaien. Precieze bedragen zijn niet bekend, maar zo’n 10 procent extra lijkt een goede schatting.

H. Een van de namen is die van de Engelsman Lanchester die kort na de eeuwwisseling motoren voorzag van balansassen.

Mitsubishi heeft het Lanchester-systeem voor viercilinders verfijnd en veel fabrikanten hebben het Mitsubishi-systeem nagevolgd. De nadelen van balansassen zijn: vermogensverlies, hoger brandstofverbruik, hoger gewicht, hogere kostprijs.

Reageer op dit artikel