blog

Rekeningrijden, willen we het echt?

Ondernemen 4337

Natuurlijk, er is veel ellende in de wereld: Syrië, Jemen, Venezuela, plastic in zee en CO2 in de lucht. Gelukkig is er af en toe ook goed nieuws te melden. Deze keer is dat…: Rekeningrijden. Jippie, we willen het! Lees maar in de Volkskrant. Nu alleen nog een paar achterlopers in de politiek overtuigen! Maar …eh, willen we echt zo graag?

Rekeningrijden, willen we het echt?
De foto bij het achtergrondartikel in de Volkskrant laat alvast zien hoe leuk het straks wordt op de weg.

Meestal zijn we niet zo enthousiast als het op belasting betalen aankomt, maar de ‘3263 volwassen Nederlanders’ die I&O Research ondervroeg in opdracht van De Volkskrant gingen helemaal los: “58 % is voor de invoering van een vorm van rekeningrijden en slechts 20 % is tegen.”, juicht De Volkskrant.

Zelfs veelrijders zijn om

Ook de laatste hardnekkige tegenstanders lijken nu het licht te zien, lees maar mee: “Automobilisten die veel kilometers maken, staan steeds positiever tegenover een vorm van rekeningrijden”. En dus is er eigenlijk nog maar één hindernis voor invoering: “Het kabinet heeft kilometerheffing in het regeerakkoord tot taboe verklaard.”

ANWB-autokostenberekening

We kopen de Vakmedianet-poolauto en gaan er 15.000 km per jaar mee rijden. Door invoering van een kilometerheffing zoals voorgesteld in de Volkskrant-enquête gaan 4 cent/km van de vaste naar de variabele kosten. 4 cent op 46 cent totale kosten… (Bron: ANWB)

Geen spits- of ecotaks

Overigens is er niet voor iedere vorm van kilometerheffen evenveel enthousiasme. Een spitstaks die het tarief van tijd en plaats laat afhangen is het minst populair en ook voor een ecotaks, waarbij de CO2-uitstoot van het voertuig de kilometerprijs bepaalt, staan we niet te juichen. Dat doen de 3263 wel bij de vlaktaks, die uitgaat van één kilometertarief voor alle auto’s op elke plaats en elk tijdstip.

Drie argumenten

Waar komt al dat positivisme voor zo’n kilometerheffing vandaan? We lezen dat daar drie argumenten voor zijn. “Eerlijker, minder files en minder CO2-uitstoot”. Laten we eerst even inzoomen op argumenten twee en drie. Zou een kilometerheffing werkelijk zorgen voor minder verkeer en daarmee voor minder files en CO2?

Het kan werken

Misschien wel. Als de kilometerheffing maar hoog genoeg is, kunnen steeds minder mensen het betalen en wordt het vanzelf héél rustig op de weg. Maar daar gingen de 3263 niet vanuit. Hen werd deze stelling voorgelegd: “In plaats van een vast bedrag per auto (motorrijtuigenbelasting), moeten automobilisten per gereden kilometer gaan betalen.”

Er zijn veel meer autobelastingen!

Juist, alleen de motorrijtuigenbelasting vervangen we dus door een kilometerheffing. BPM en BTW over aanschaf van nieuwe auto’s blijven gewoon. Net als andere autobelastingen die ook nu al ‘per kilometer’ worden afgerekend. Denk aan de brandstofaccijns en de BTW over brandstoffen. De rijksopbrengst van de motorrijtuigenbelasting is op dit moment een dikke 4 miljard euro. De totale rijksopbrengst over autobelastingen is zo’n 20 miljard. Kortom, in de stelling gaat het om 20 % van de rijksautobelastingen.

En de opcenten?

Even een zijstapje, bovenop die 4 miljard aan rijksopbrengst stapelen de provincies nog 1,6 miljard aan opcenten. Wat daarmee gebeurt na invoering van rekeningrijden, vermeldt de stelling niet. (Zou een deel van de 3263 er naar gevraagd hebben?) Laten we hier voor het gemak even aannemen dat de provincies na invoering van de kilometerheffing worden gefinancierd uit die kilometerheffing.

We kopen een Octavia

Mooi, dan kunnen we eens kijken welke invloed dat nu heeft op de kostenstructuur voor een gemiddelde automobilist. AMT-uitgeverij Vakmedianet kocht eind vorig jaar een mooie nieuwe Skoda Octavia als poolauto. In gedachten nemen we die nu over, om er in vier jaar 60.000 km mee te rijden. We gebruiken de ANWB-website om te berekenen wat dat gaat kosten.

Ik heb zo’n gevoel dat we daar de files en de zeespiegelstijging niet mee oplossen

Van vast naar variabel

Dat werkt goed, we krijgen een overzichtje van vaste en variabele kosten per kilometer. Als we ze optellen komen we op een kilometerkostprijs van 46 cent. Onder het kopje ‘Vaste kosten’ komen we de Motorijtuigenbelasting tegen: 4,0 cent per km. Dat is 8,7 % van de totale kosten. Als wij nu die 4 cent (of 8,7 procent) verplaatsen van het kopje ‘Vaste kosten’ naar het kopje ‘Variabele kosten’, zouden wij de Skoda dan ineens veel vaker laten staan?

Het gaat ook niet om de files

Vorm daar vooral je eigen gedachten over, maar ik heb zo’n gevoel dat we daar de files en de zeespiegelstijging niet mee op gaan lossen. Nou lijken de 3263 respondenten ook weer niet zo héél veel belang te hechten aan vermindering van files en CO2. De vlaktaks is bij hen immers veel populairder dan de spits- en de ecotaks.

De vervuiler betaalt

Blijft over het argument ‘eerlijk’. Nu is eerlijk altijd een beetje lastig begrip, wat de een eerlijk vindt, ervaart de ander als zeer onrechtvaardig. Zo ook hier, je zou kunnen zeggen, de vervuiler betaalt en dat is eerlijk. Prima!

TU/E

De vervuiler betaalt? Bij iedere reizigerskilometer in de trein legt de maatschappij 21 cent bij. In de bus is dat zelfs 77 cent… Een automobilist draagt iedere kilometer af. Eerlijk? (Bron: TU/E)

Eerlijk?

Ondertussen stellen de 3263 wel voorwaarden: “Ja, we willen een vlaktaks, maar dan moet het OV wel goedkoper worden.” Ok, als we dat dan vinden met zijn allen, dan is het goed om het grafiekje van de TU-Eindhoven op deze pagina eens te bekijken. Bij iedere reizigerskilometer in de trein plussen we met zijn allen ruim 21 cent bij. Voor een buskilometer is dat zelfs 77 cent! Wordt het dan ‘eerlijker’ als het OV goedkoper wordt en die bijdragen dus nog wat verder omhoog gaan? Hoezo ‘de vervuiler betaalt’?

Onvoorbereid

Tja, je zal zo overvallen worden met vragen over een onderwerp waar je je eigenlijk nog helemaal niet in verdiept hebt. Hoe waardevol zijn dan je antwoorden? Overzagen de Britse kiezers in juni 2016 echt alle consequenties toen ze voor Brexit stemden?

Overheid en ICT

Overheid en ICT is niet altijd een gelukkige combinatie. Zou de overheid werkelijk een systeem van de grond krijgen dat van alle 9 miljoen auto’s in Nederland precies bijhoudt hoeveel kilometers ze rijden? Niet alleen op snelwegen, maar ook op ieder woonerf of zandweggetje? En zouden de kosten van zo’n systeem dan in dezelfde orde van grootte liggen als de kosten van inning van de motorrijtuigen belasting. Niet veel mensen geloven dat…

Overheid en ICT…

Aan de andere kant moet je de respondenten in de I&O-enquête ook niet onderschatten. Kijk maar eens naar de reacties op de stelling: “Ik vertrouw erop dat de overheid ‘betalen naar gereden kilometers’ technisch voor elkaar krijgt”. Zelfs onder de meerderheid van de kiezers op partijen die uitgesproken voorstander zijn van rekeningrijden ontbreekt dat vertrouwen. En daar is best iets voor te zeggen.

Meer rekeningrijden

Al eerder gingen we uitvoerig in op de voor- en nadelen van rekeningrijden.

Reageer op dit artikel