artikel

Juiste olie voor oudere motorfietsen (2003-04)

Techniek Premium

In een gesprek met een eigenaar van een oudere Harley-Davidson werd de vraag gesteld waarom een motorolie wordt voorgeschreven van SAE 50 of 70 afhankelijk van de buitentemperatuur. Moet dit een minerale olie zijn en dan zo dik? Als bijzonderheid werd er bij verteld dat het een Dry Sump systeem is en dat alle in het carter gelagerde assen en ook het drijfstanglager voorzien zijn van rollagering.

Vroeger zag de smeertechnische situatie bij Harley-Davidson en de andere motorfietsmerken er heel anders uit dan tegenwoordig.

Om te beginnen waren vrijwel alle motoren voorzien van wentellagers. Dit type lager maakte in die tijd korte metten met de lange moleculen (polymeren) van de viscositeitsindexverbeteraar. Een SAE 20W-50 olie werd in zo’n type motor ‘vermalen’ tot een veel lagere viscositeit dan de 50 aanduiding. Het gevolg was dat er olieverbruik ontstond.

Veel Engelse motorfabrikanten schreven daarom ‘monograde’ oliën voor. Vaak was dat SAE 40 ’s zomers en SAE 30 in voor- en najaar. In Duitsland adviseerden de fabrikanten SAE 30 en SAE 20 oliën. Harley-Davidson hield het op SAE 60 of SAE 50 oliën.

De Society of Automotive Engineers (SAE) heeft de viscositeitsklasse-indeling zo slim gekozen dat je altijd meteen weet of het om een motorolie of om een transmissieolie gaat. Van SAE 0W t/m SAE 60 gaat het om motoroliën, van SAE 70W t/m SAE 250 gaat het om transmissieoliën. Grofweg mag je stellen dat een SAE 10W-40 motorolie ongeveer hetzelfde viscositeitsbereik heeft als een SAE 75W-90 transmissieolie. Het is dus niet zo dat een SAE 80 olie ‘dikker’ is dan een SAE 60 motorolie, nee zo’n transmissieolie lijkt op een SAE 40 motorolie.

In de loop der jaren zijn er gelukkig multigrade oliën ontwikkeld met viscositeitsindexverbeteraars die goed bestand zijn tegen wentellagers. Bovendien zijn er nieuwe basisoliën ontwikkeld (hydro-crack, PAO en ester) die veel minder polymeren nodig hebben om een ‘sterke’ SAE 10W-40 te maken dan voorheen het geval was.
In Nederland werden daarom tal van Harley’s gesmeerd met SAE 5W-60 en SAE 10W-60 oliën. Met deze oliën gaat het starten makkelijker en komt de smering sneller op gang.

Kortom: er zijn inderdaad problemen geweest met eenvoudige minerale multigrade oliën in motoren met wentellagers. Dat is nu voorbij, tenminste als er gekozen wordt voor een echte motorfietsolie met een JASO MA goedkeuring voor motoren met een ‘natte’ koppeling of een JASO MB goedkeuring voor motoren met een droge koppeling.

Reageer op dit artikel