artikel

Hoe kickt de RDW de rotte appels uit de APK?

Werkplaats & Onderhoud 43875

Een oud autootje, verborgen camera erbij en op naar een rijtje autobedrijven voor de APK. Vorig jaar deed Radar het, recent de Consumentenbond. Bij veel bedrijven gaat alles zoals het hoort, die zien we niet meer
terug. Maar gaat het mis, dan krijgt de kijker leuke TV. Wel jammer van de goede naam van de APK. Wat doet de RDW om tegengas te geven?

Hoe kickt de RDW de rotte appels uit de APK?
“Je moet je realiseren dat zeker 97 procent van alle bedrijven het heel goed doet”, zegt Henk Bussink, manager procesondersteuning APK. We vroegen hem het hemd van het lijf over de APK.

Hoe zit het nou eigenlijk? Is het echt zo slecht gesteld met de APK? Of is de APK het slachtoffer van sensatiezucht? Om dat te achterhalen beginnen we ons vraaggesprek met RDW-er Henk Bussink bij de steekproefcontroles.

‘Wij kunnen de kosten van een apk niet bepalen’

Neemt het misserpercentage toe?

Hoe vaak stuiten steekproefcontroleurs op missers? En neemt dat misserpercentage toe?

“Nee, dat neemt niet toe. Voor de APK 2 zat het in 2017 en ‘18 op 10 procent van de steekproeven, en voor dit jaar zitten we tot nu toe op 9,5 procent. In het verleden hebben we ook percentages van 7 à 8 gekend, maar toen bezochten we 3 procent van de meldingen, ongeacht cusumstanden.

Zoals je weet werken we tegenwoordig met een ‘de-vervuiler-betaalt-systeem’. Een mix van de cusumstand van keuringsinstantie (KI) en keurmeester (KM) bepaalt nu de kans op een steekproef. Gemiddeld zijn we nu dus vaker bij de KI’s en KM’s die het minder doen. Dat verklaart het hogere misserpercentage.

Ondertussen zitten we nu wel op een daling. Daaraan zie je dat de nieuwe aanpak vruchten afwerpt.”

Automatisch in de steekproef?

Een AMT-lezer keurde een auto af op vijf punten. Een daarvan was putcorrosie op een remleiding. De eigenaresse vond zijn offerte voor reparatie te duur en liet die elders uitvoeren. Enige tijd later kreeg hij de auto ter herkeuring. De remleiding was opgeschuurd zodat de putcorrosie niet meer zichtbaar was.

Hij legde uit dat putcorrosie de remleiding dunner maakt, dat een dunne remleiding het kan begeven bij hoge remdruk en dat opschuren de remleiding alleen nog maar dunner maakt. Daar had de klant geen boodschap aan. Ze was boos en nam de auto mee. Een uur later bleek de auto elders goedgekeurd. Valt zo’n auto dan niet automatisch in de steekproef?

“Nee, maar er is wel een verhoogde kans. Automatisch kan niet. Er moet immers ook een steekproefcontroleur beschikbaar zijn. Automatisch zou ook niet goed zijn. Kwaadwillenden kunnen daar misbruik van maken. Zo kun je een steekproef over je afroepen en zorgen dat alles tiptop in orde is.

Goed voor je cusumstand, en na drie keer weet je dat de RDW even niet meer komt. Daarom spelen wij met die parameters. Die drie keer kunnen we ook op vijf zetten, of op twee. Dat spelen doen we op basis van big data.”

Streng genoeg?

Is de RDW wel streng genoeg voor de rotte appels in de branche, vragen AMT-lezers zich af. Hebben ze gelijk?

“Ik denk het wel. Je moet je realiseren dat zeker 97 procent van alle bedrijven het heel goed doet. Natuurlijk gaat er ook daar wel eens iets mis, maar iedereen maakt fouten. Inmiddels komen we dus veel vaker bij die resterende drie procent en hebben we aanvullende mogelijkheden gekregen om ze aan te pakken.

Zo doen we nu regelmatig interventies in samenwerking met douane, belastingdienst, politie en milieudienst. En we hebben een nieuw systeem dat Modernisering ERKenningen of kortweg MERK heet. Behalve voor APK hebben bedrijven ook erkenningen voor LPG, tachograaf, bedrijfsvoorraad, sloop, export en handelaarskenteken.

Gaat er iets mis op één van die terreinen dan kon die erkenning worden ingetrokken. Maar boven die erkenningen staat een overkoepelende erkenning. Zonder die erkenning mag het bedrijf niets meer. Weiger je toegang of intimideer je een steekproefcontroleur, dan kunnen we dankzij MERK die overkoepelende erkenning intrekken. Dat geeft ons weer een extra mogelijkheid om de rotte appels aan te pakken.”

Keurmerk voor goede bedrijven?

En de goede bedrijven? Veel AMT-lezers vinden dat ze onvoldoende beloond worden. Sommigen pleiten voor een keurmerk voor goede bedrijven. Anderen vragen waarom de cusumstanden niet openbaar zijn.

“Die beloning zit in het systeem voor de KM en de KI. Immers, minder fouten betekent minder steekproeven, dus minder oponthoud. En wat die cusumstanden betreft, als dat de kwaliteit van de APK ten goede zou komen, zouden wij ze graag openbaar maken. Maar de privacy staat het niet toe. Wij mogen de cusumstand van een KM niet eens doorgeven aan zijn KI. En ook de cusumstanden van KI’s mogen wij niet bekend maken.”

Een vaste prijs voor de APK

Opvallend veel lezers pleiten voor een vaste prijs voor de APK. Voor twee tientjes kun je geen auto keuren, merken ze op. Waarom is er geen vaste prijs?

Henk Bussink over de prijs van een APK: “De ANWB adverteerde met: ‘APK voor een tientje’ bij een grote keten. Tja, dan denk ik: ‘Moet je dat als consumentenorganisatie nou wel doen?’” (Foto Ronald Hissink)

“Allereerst gaan wij daar niet over. Wij hebben ook geen toegang tot de boekhouding van KI’s, dus we zouden het niet kunnen controleren. Bovendien kunnen wij niet bepalen wat de kosten van een APK zijn. Er zijn bedrijven die niets anders doen dan keuren en er helemaal op ingericht zijn. Bij hen zijn de kosten per APK veel lager dan bij een bedrijf dat af en toe een keuring doet.”

“Verder vraag ik me af of zo’n vaste prijs zou helpen. Zouden de rotte appels zich wel netjes gedragen als een APK verplicht € 60,- zou moeten kosten? Aan de andere kant zie je advertenties van de ANWB voor ‘APK voor een tientje’ bij een grote keten. Tja, dan denk ik: ‘Moet je dat als consumentenorganisatie nou wel doen?'”

RDW op pad met een Mysterycar?

Duidelijk, maar de steekproefcontroles van de RDW spelen zich af ná de APK. Terwijl (door de lage prijzen of niet) er vooraf ook al veel fout kan gaan. “Er wordt veel te veel onnodig gerepareerd”, zeggen AMT-lezers. Zou de RDW niet op pad moeten gaan met een mysterycar om te controleren op dat onnodig repareren?

“Dat hebben we in het verleden gedaan. Maar daar zijn twee problemen mee. Eén: wij mogen niet over straat met een auto waar gebreken aan zijn. En twee: hoe het komt, komt het, maar als wij met een mysterycar bij een bedrijf zijn, weten alle omliggende bedrijven direct dat we in de buurt zijn.”

 

Eerst keuren én afmelden

Er zijn ook lezers die pleiten voor: eerst keuren én afmelden, en daarna pas repareren. Kan de RDW dat niet verplichten?

Ja, in Engeland werkt het APK-systeem zo. Wij zijn daar geweest om het te bekijken. Daar wordt het voertuig binnengereden. Dan wordt de auto aangemeld, gekeurd en afgemeld. De Engelse RDW stuurt onder meer op de tijd tussen aanmelden en afmelden. Het nadeel van dat systeem is dat je de auto altijd weer moet opbouwen voor je hem afmeldt. Immers, valt hij in de steekproef, dan mag je er niets meer aan doen.

Het voordeel van ons systeem is dat het heel goed werkt in combinatie met onderhoud. Het Engelse systeem zou de APK duurder maken en dat willen de branchepartijen niet.”

Tijd voor een voorlichtingsvideo

Tot slot: veel van wat er misgaat bij de APK’s bij Radar en de Consumentenbond heeft te maken met communicatie (is deze reparatie nu nodig voor de APK, of om de auto weer in goede staat van onderhoud te brengen?) en met onwetendheid bij de autoconsument (“Mevrouw, ik heb hem niet afgemeld. Dat is in uw belang, want dan zou u niet meer met de auto mogen rijden.”)

Zou de RDW niet een voorlichtingsvideo kunnen maken waarin de consument onder meer uitgelegd krijgt waarom een afkeur ook in zijn belang is?

“Zo’n video staat op ons wensenlijstje. Daarvoor moeten we wel af van de huidige oproepbrief. Op dit moment krijgen autobezitters de APK-oproep ook al via de Berichtenbox op Mijn.Overheid.nl. In dat bericht kunnen we een link plaatsen naar zo’n video.”

 

Acceptabele APK

Henk Bussink zet binnenkort een stapje buiten de RDW. Hij wordt lid van het permanente bureau voor de overkoepelende organisatie van Europese RDW’s, de CITA. Wat we daarvan gaan merken? “Sommige leden van de CITA willen nog veel meer dure apparatuur, en die zouden ze dan het liefst drie keer per jaar willen ijken. Namens de RDW ga ik me daar inzetten voor een APK die acceptabel is voor consument en autobedrijf.”
Reageer op dit artikel