artikel

Zijn AMT-lezers klaar voor elektrische auto’s?

Werkplaats & Onderhoud 3014

Zijn AMT-lezers klaar voor elektrische auto’s?
Ludo Nachtegaal moet eerst nog even examen doen voordat hij het hoogvoltsysteem van zo’n Porsche 918 mag in- en uitschakelen en aan het systeem mag meten.

Maak je borst maar nat: de komende jaren zullen honderdduizenden hybride en elektrische auto’s het wagenpark verrijken. Is jouw werkplaats daar klaar voor? Heb jij al trainingen gevolgd, en wat kun je straks nog verdienen?

Op een wagenpark van 8,6 miljoen auto’s rijden er nog maar 21.032 elektrische auto’s in Nederland rond (cijfers Vereniging RAI over 2018). Laten we maar eerlijk zijn, dat valt vies tegen. Het stelt eigenlijk niets voor. Voor België geldt hetzelfde.

Maar de bestverkochte auto in Nederland in december 2018 was de elektrische Jaquar I Pace, gevolgd door de elektrische Tesla. Bovendien rijden er ook nog hybride auto’s rond (al dan niet met een stekker) en dat zijn er al 256.000. Om je een idee te geven: dat is het dubbele van alle Nederlandse auto’s op LPG!

Het gaat nu ook ineens heel snel. En toch zijn er AMT-lezers voor wie die elektrificatie al jaren de gewoonste zaak van de wereld is. Wim Van Grootven (Lexus Antwerpen) heeft er al vijftien jaar ervaring mee. Hij volgde zijn eerste cursus toen Lexus de hybride RX400h lanceerde. Dat was in 2004.

Martin Kloeze heeft als garagist nog geen storingen meegemaakt, maar als brandweerman wel een serviceplug getrokken bij een Prius die bij een ongeval was betrokken.

Heb jij al een training gevolgd?

In de NEN 9140-veiligheidsnorm is vastgelegd welke certificering je nodig hebt om aan een hybride of elektrische auto te sleutelen. Alles begint met kennis.

Heb jij al zo’n hybride/EV training gevolgd? De AMT-lezers die reageerden, hebben dat allemaal wel gedaan, op een enkeling na, die zich nog aan het oriënteren is op de juiste training.

Ludo Nachtegaal (RS Motors Porsche Center West-Vlaanderen): “Ik heb momenteel de papieren als hybride servicemedewerker en sta op het punt om aan mijn training en examen als hoogvolttechnieker te beginnen bij Porsche. Dit houdt in dat ik straks zelfstandig het hoogvoltagesysteem mag in- en uitschakelen en aan het systeem mag meten.”

Ruitensproeiervloeistof bijvullen; is dat de enige omzet die we straks nog in de werkplaats scoren? Foto: Siebolt de Weerd.

Daar zou een school voor moeten zijn!

Zo ver is Wim Van Mechelen (VTI) nog niet: “Bij ons hebben alle collega’s Niveau 2 (spanningsloos maken van het systeem), maar nog geen Niveau 3. We mogen momenteel dus nog niet in de accu of een systeem onder spanning testen.”

Henk Nobach werkt dagelijks met elektrische bussen en bij hem zijn er al vier mensen in de werkplaats met NEN 3140-papieren en zes mensen met NEN 9140. “En we volgen natuurlijk de interne trainingen om aan de EV en EVSE te werken”, aldus Henk. Harm Jongbloed (Auto Buikema) zou graag zien dat er speciaal voor elektrische auto’s een mbo/hbo-opleiding komt.

Daniël Roestenburg is zo’n opleider, docent aan het Koning Willem I College, en hij schrijft dat diverse collega’s de NEN 3140- en de NEN 9140-certificering al in huis hebben en dat ze een week lang scholing voor hybride voertuigen in de VS hebben gevolgd.

De hybride en elektrische auto’s komen ook in de werkplaats van Siebolt de Weerd langs. “Maar ik ben tot nu toe weinig storingen tegengekomen.”

Het is de toekomst

Davy Goedhart (KwikFit) merkt dat nieuwe, versgeschoolde collega’s al beschikken over een ruime basiskennis. “Het oudere personeel met ‘elektrisch inzicht’ heeft zich vaak al vanaf het begin in hybride auto’s verdiept en is cursussen gaan volgen toen het populairder werd”, aldus Davy.

A. Wouters (APW Auto’s) vindt het belangrijk dat hij en andere technici zich in elektrische auto’s verdiepen, zodat hij straks alle service kan aanbieden in zijn nieuwe, moderne werkplaats.

‘Als je met je toekomst bezig bent, moet je jezelf en de werkplaats wel aanpassen’

Zo denkt ook Siebolt de Weerd (Bosch Car Service S. de Weerd) er over. “Als je met je toekomst bezig bent, dan moet je uiteraard jezelf, je collega’s en de werkplaats aanpassen. Wij volgden bij GMTO een hybride en EV-specialistenopleiding.”

Martin Kloeze (Garagebedrijf Kloeze) volgde de hybride basistraining van Innovam en deed dat met twee petten op. “Als monteur van mijn eigen bedrijf en als brandweerman en oefenleider technische hulpverlening.”

Op deze hybride Honda Civic heeft Jan van der Steen (Garage VDS) bij Educam zijn certificaat gehaald.

Goed gereedschap is het halve werk

Veel AMT-lezers hebben ook al geïnvesteerd in speciaalgereedschap om aan hybride en elektrische auto’s te werken. Harm Jongbloed heeft de koffer met geïsoleerd gereedschap en de bijbehorende handschoenen al; de mega-ohmmeter staat nog op het verlanglijstje.

Martin Kloeze heeft een duspol (tweepolige spanningzoeker), een multimeter klasse 3, speciale handschoenen en elektrogereedschap. “Ook kan ik met mijn uitleesapparatuur diagnosestellen via de OBD”, aldus Martin.

Wim Van Grootven en Mike Teunissen (Auto Hommel) hebben ook het nodige materiaal in huis, net als Henk Nobach, die dat wel een hele grote investering vond.

Wim Van Mechelen heeft net een mega-ohmmeter van Fluke aangeschaft en natuurlijk ook de persoonlijke beschermingsmiddelen. Davy Goedhart: “De oscilloscoop is de basis, maar een goede multimeter en een ohmmeter zijn ook belangrijk.”

Jan van der Steen maakte deze foto van een nieuwe elektrische Hyundai Kona.

Het startpakket van de cursus

Jan van der Steen (Garage VDS) heeft nog niet alles aangeschaft. “Maar het meetgereedschap heb ik al wel en de handschoenen schaffen we pas aan als we daadwerkelijk gaan meten, want daar staat een vervaldatum op.”

Siebolt de Weerd doet het vooralsnog met het uitgebreide startpakket dat hij met de GMTO-certificering kreeg en ook Johan Henneman (Autobedrijf Competence & Van Gulik) heeft alleen de meetspullen die bij de cursus zaten.

Abdullah (Elbay Autoservice) gaat binnenkort gereedschap aanschaffen, want zo af en toe komen er al elektrische auto’s in zijn werkplaats.

Gerrit Rijskamp (Rijskamp Technische Handelsonderneming) gaat ook pas na de cursussen tot aanschaf over en Wouters vat het treffend samen: “We gaan het allemaal op korte termijn aanschaffen.”

Lexus RX400h bij VDS in onderhoud. Vooralsnog heeft Jan van der Steen meer werk aan de verbrandingsmotor van hybride auto’s, dan aan het elektrische deel.

Spanning in de werkplaats

Die cursussen en gereedschapsinvesteringen hebben natuurlijk alleen zin als er ook daadwerkelijk hybride en elektrische auto’s in de werkplaats komen. Harm Jongbloed krijgt ze al regelmatig binnen.

“Vaak voor regulier onderhoud, maar ook wel voor reparaties. Wij hebben al aan een i3 met schade gewerkt. Ook hebben we een hoogvoltdynamo en een elektrische aircopomp van een Volvo vervangen.”

Gerrit Rijskamp: “Op den duur willen we alles gaan doen wat met elektrische auto’s te maken heeft.” Mike Teunissen krijgt gemiddeld vijf hybride auto’s per dag binnen. Aanvankelijk alleen voor onderhoud, maar inmiddels ook voor APK’s. Mike: “Storingen komen nog maar zelden voor. We hebben enkele keren problemen gehad met de Prius W-modellen, als er een niet-AGM (accessoire)accu gemonteerd werd na vervanging van de originele.

‘Aanvankelijk kwamen ze alleen voor onderhoud, maar inmiddels ook voor APK’s’

Deze storingen krijgen we doorgeschoven van anderen die er niet uitkomen. Bij deze storing krijg je bijvoorbeeld foutcodes van de BCM (body control module, carrosserieregelmodule) waar je niks in kunt vinden dat tot de accessoire-accu kan leiden.”

Storingen vallen nog mee

Bij Harrie Hermans (Garage H. Hermans) heeft de eerste klant inmiddels een hybride gekocht, een Toyota Auris, dus Harrie kan straks de eerste hybride auto in de werkplaats verwelkomen.

Dit is de motorruimte van de hybride Lexus LS300h. Foto: Wim Van Grootven.

Martin Kloeze heeft al diverse hybride auto’s verkocht en die komen terug voor het onderhoud. “Ik heb er nog geen storingen aan gehad. Ik heb als brandweerman wel eens een serviceplug moeten trekken bij een Toyota Prius die bij een ongeval was betrokken.”

Davy Goedhart heeft vooral met accustoringen te maken en Job Haefkens (Haefkens Autoschade) heeft al diverse hybride Toyota’s, Mercedessen en Audi’s in de werkplaats gehad.

Wim van Mechelen: “Wij komen weinig storingen tegen, behalve één keer op de interlock. Gelukkig had daar net een collega les over gekregen.”

Bij Ludo Nachtegaal gaan de hybride en elektrische auto’s als warme broodjes over de toonbank. “Qua storingen is er toch best wel wat diversiteit. Van problemen met het koelcircuit van de hoogvoltbatterij, denk aan elektrische waterpompen en kleppen die niet meer open gaan, tot en met problemen met de elektromotor zelf.”

Wim Van Grootven heeft al vijftien jaar hybride-ervaring. Dit is de nieuwste hybride ES300h bij Lexus Antwerpen.

Vooral regulier onderhoud

Bij Wouters komen inmiddels hybride en elektrische auto’s van Toyota, Volvo, Opel, Tesla en VAG binnen. Wouters: “We komen weinig storingen tegen, alleen normaal onderhoud.”

Ook bij Marco van der Vlugt (Autoservice Someren) gaat het vooralsnog om normaal onderhoud.

Bij Wim Van Grootven werken ze al meer dan vijftien jaar aan hybridevoertuigen, maar het meeste onderhoud heeft Wim nog steeds aan het conventionele gedeelte, zoals het vervangen van oliefilter, olie, remblokken, remschijven, luchtfilter en bougies.

“Af en toe is er een storing aan de oxygensensor en bij het tanken van diesel in plaats van benzine is er snel schade.

‘Er zijn nauwelijks concurrentiegevoelige onderdelen op de markt. Dat waarborgt de marge’

Daar lijken hybride auto’s zeer gevoelig voor te zijn. De katalysator brandt uit of smelt en moet vervangen worden. Aan het hybridesysteem zelf komen we veel minder vaak dan aan de rest van de auto. Het is een zeer betrouwbaar systeem.”

School heeft lange storingslijst

In het praktijklokaal van het Willem I College zijn enkele hybride en elektrovoertuigen beschikbaar. Daniël Roestenburg heeft al diverse onderdelen

Wim Van Grootven volgde zijn eerste hybride-cursus in 2004 voor de Lexus RX400h; dit is de
RC 300h.

opengemaakt, zowel in Nederland als in de VS, en heeft een lijst gemaakt van de storingen die hij tegenkwam.

“Van een Honda Civic Hybride ging de compressor stuk door verkeerde olie in het koudemiddel. Van een Prius 3 Converter/Inverter met een uitgebrande IGBT voor het omzetten van gelijkspanning naar 3 fase wisselspanning is een terugroepactie opgezet. In de VS kwam ik lekkende cellen van het batterijpakket tegen bij een Prius 2. Deze batterijpakketten worden gerepareerd door speciale bedrijven. Bij een Peugeot 508 ging de Bosch Converter/Inverter defect in de printplaten, en de stator van een Prius 2 is door kopersluiting uitgebrand.”

Daniël Roestenburg bekeek het batterijpakket van deze Chevrolet Tahoe bij PTH Fontys in Eindhoven. “Het is hetzelfde pakket als dat van een Prius 2, alleen met meer cellen en een hogere spanning.”

Wat doe jij met de batterij?

Voor de meeste AMT-lezers is het er nog niet van gekomen om onderhoud of reparatie aan de batterij uit te voeren. Dat is volgens Ludo Nachtegaal logisch, want die werkzaamheden mogen alleen gedaan worden door een hoogvoltexpert en daarvan zijn er maar twee in dienst bij de Belgische importeur.

“Wij mogen alleen de batterij uitbouwen als het systeem normaal vrijgeschakeld kan worden”, aldus Ludo. Henk Nobach beaamt dat. “Reparatie aan de batterijen is niet toegestaan door de leverancier. Het onderhoud bestaat uit luchtfilter reinigen”, aldus Henk.

Wim Van Grootven: “Aan de hybridebatterij wordt eigenlijk geen onderhoud uitgevoerd. Tijdens het onderhoud wordt wel de isolatiewaarde getest, het vermogen van de batterij gecontroleerd en de cellen onderling vergeleken. Als dat laatste teveel scheelt, wordt de batterij vervangen. Dat is dan meestal onder waarborg, maar het komt maar weinig voor.”

‘Ik krijg de indruk dat we elkaar aan het gek maken zijn’

Er blijft geen omzet over

De onderhoudsbehoefte van auto’s met elektrische aandrijftechniek ligt zo’n vijftig procent lager dan bij auto’s met verbrandingsmotor. Veel vervangingsonderdelen die nu nog voor een leuke omzet zorgen, zitten niet meer op elektrische auto’s. Waar haal je dan straks de omzet vandaan? Pass-thru, remote diagnostics, het kalibreren van radar en camera’s? Gelukkig slijten de banden van elektrische auto’s wel veel sneller.

Martin Kloeze: “Dat komt door het hoge koppel, dus daar is wel enige winst op te pakken. Ook moeten de vloeistoffen gecontroleerd en bijgevuld worden.” Wim Van Mechelen: “En als je vier banden moet vervangen, tikt de factuur aardig aan.” Wim kan nog niet inschatten wat de werkplaatsomzet in de toekomst gaat doen, maar met alleen het vervangen van banden kunnen we toch al die werkplaatsen niet draaiende houden?

De converter/inverter is vervangen, omdat de IGBT’s van een Prius 3 te warm werden. Toyota zorgt met een terugroepactie dat dit niet meer kan gebeuren. Foto: Daniël Roestenburg.

De omzet daalt al jaren

Wim Van Grootven merkt nu al dat hybride auto’s veel minder remblokken en remschijven verbruiken. Wim: “Vóór gaan ze bijna 100.000 km mee en achter nog langer. Bij het vervangen van de remblokken kan je gelijk voorstellen om de voorste remschijven te vervangen, want die zitten er tenslotte al 80.000 km tot 100.000 km op. Voor de rest zal het moeilijk zijn om de omzet te verhogen.”

Wouters denkt ook dat de onderdelenomzet af gaat nemen. “Wij hebben de nieuwste Hunter uitlijner aangeschaft, gaan met Pass-thru aan de slag en willen investeren in camerakalibratie, zodat we dit ook voor andere garages kunnen doen.” Volgens Harrie Hermans is de omzetdaling al jaren aan de gang door de lange onderhoudsintervallen. “De kwaliteit van de onderdelen is beter, maar ook duurder. We zijn ons dus al jaren aan het aanpassen.”

Een opengewerkte chopper van een converter/inverter van een Prius 2. Dit component zorgt er onder andere voor dat de spanning van 201,6V gelijkspanning kan worden opgevoerd naar ongeveer 500 V gelijkspanning. Foto: Daniël Roestenburg.

We maken elkaar gek

Zien we hier de scheidslijn tussen de optimisten en pessimisten? Tussen de realisten en de dromers? Feit is dat veel AMT-lezers ook in een elektrische toekomst voldoende omzetmogelijkheden zien.

Daniël Roestenburg schrijft dat er nog steeds onderdelen stuk zullen gaan die omzet opleveren. Harm Jongbloed verwacht zelfs dat de reparaties aan elektrische auto’s duurder worden, omdat er veel kennis voor nodig is.

Henk Nobach schrijft dat er weliswaar minder vervangingsdelen zijn, maar er zijn nog nauwelijks concurrentiegevoelige onderdelen op de markt. “Daardoor blijft voldoende marge gewaarborgd.”

Marco van der Vlugt verwacht dat het allemaal wel meevalt en dat we nog wel even met de verbrandingsmotor doorgaan. “Voor de meeste mensen is een nieuwe auto niet betaalbaar. Ik krijg de indruk dat we elkaar aan het gek maken zijn.

Ik begon mijn carrière toen we van contactpunten naar elektronische ontsteking gingen. Toen werd al gezegd dat alles elektronisch zou worden en dat we binnenkort geen monteurs meer nodig zouden hebben. Dat is achteraf grote onzin geweest.”

2030: Heeft de auto jou nog nodig?

 

EV, ADAS, diagnose op afstand… Auto’s worden slimmer en je hoort voorspellingen als: “Auto’s gaan zichzelf repareren” en “APK wordt overbodig”.

Is dat zo? Wordt sleutelen verleden tijd en hoe gaat jouw werk als autotechnicus er dan uitzien? Daarover praten AMT, OOMT en experts uit de branche in een exclusief webinar op 18 juni a.s… sámen met jou!

Stel je vragen tijdens de uitzending en discussieer mee met de gasten in de studio over hoe ‘t vak er over pak ‘m beet tien jaar uitziet. Welke technieken komen er aan, hoe moet je je werkplaats daarop inrichten en hoe ontwikkel je je skills?

Kortom: dit mag je niet missen! Meld je gratis aan via deze link, noteer 18 juni in je agenda en kijk en praat mee vanuit ‘je luie stoel’!

 

Reageer op dit artikel