artikel

Van geluid naar oorzaak

Werkplaats & Onderhoud Premium 2640

De klant komt met een rammel, kraak of piep in de auto naar de werkplaats. Of je het even wilt verhelpen. Gemakkelijker gezegd dan gedaan. Summa Automotive-docent Henri Bax geeft tijdens AMT Diagnose Boot Camp tips en adviezen rond het opsporen van geluiden en het achterhalen van de oorzaak.

Van geluid naar oorzaak
Een elektronische stethoscoop helpt je de herkomst van een geluid te achterhalen.

De klant – een man van begin twintig – hoort een vervelende, hoge piep in zijn auto. Een meer dan ervaren monteur van rond de vijftig stapt bij hem in de auto om de oorzaak te achterhalen. Tijdens de rit steekt de klant bij een snelheid van 50 km per uur zijn wijsvinger omhoog. “Ja nu, hoor je het?” Hij kijkt de monteur verwachtingsvol aan. Een verbaasde blik valt de klant ten deel.

“Daar heb je de piep weer.”

De monteur knikt bevestigend. Hij neemt de klant serieus, maar hoort in werkelijkheid helemaal geen piep. Die gast verbeeldt zich maar wat… Feit is dat hij het probleem wel zal moeten oplossen.

Meer en meer geluiden

Henri Bax: “Iedereen beleeft geluid anders. Dat maakt het ook zo moeilijk om geluiden vast te stellen.”

Henri Bax, docent bij opleidingsinstituut Summa Automotive in Helmond, voorspelt dat ongewenste geluiden de komende jaren aan de orde van de dag zijn. “Door stillere motoren, betere isolatie en elektrische aandrijvingen worden auto’s steeds stiller. En dan hoor je ook steeds meer.”

Het opsporen van de oorzaak van ongewenste geluiden is allesbehalve eenvoudig. Een auto is een grote klankkast, die moeilijk prijsgeeft waar het geluid vandaan komt en wat het geluid veroorzaakt.

Piepen, kraken, brommen en klapperen

Bax: “Stap 1 is goed luisteren naar het soort geluid dat je hoort. Een piepend of krakend geluid – dat zijn hoogfrequente geluiden – is vaak het gevolg van wrijving. Denk dan aan piepende remmen of aandrijfsnaren die slippen. Een brommend geluid – middenfrequentie – duidt vaak op een onbalans in de aandrijfas, een motorgeluid of een cuppen van de banden. Bij een klapperend geluid – laagfrequent – zit er gewoon iets los.”

Elektronische stethoscoop

Stap 2 is de exacte locatie van het geluid ontdekken. Henri Bax. “Begin met gewoon goed luisteren. Dek één oor af met bijvoorbeeld een kniematje en speur met je andere oor naar de herkomst van het geluid. Soms kom je zo achter de oorzaak, maar in elk geval ontdek je de richting. Preciezer zoeken kun je met de elektronische stethoscoop. Naarmate je dichter bij het geluid komt, hoor je dat steeds luider. Handig is dat je de stethoscoop ook op het materiaal of een onderdeel kunt zetten. Dan komt het geluid nog beter door.”

Chassisoren

Met de stethoscoop kunnen geluiden in het interieur en bijvoorbeeld de motor vaak worden herleid. Lastiger zijn geluiden in de ophanging of aandrijving. Die vragen grover geschut zoals chassis ears. “Op het chassis worden microfoontjes bevestigd, die zijn verbonden met een ontvanger. Door de microfoontjes steeds dichter bij de ‘bron’ te brengen, kom je uiteindelijk achter de oorzaak. Nog een stap verder gaat een meetsonde. Deze bevestig je op een onderdeel, waarna je trillingen kunt meten en zelfs de onbalans in bijvoorbeeld een aandrijfas kunt opsporen.”

Geluidsbeleving

Moderne technieken helpen je als monteur om de herkomst van een geluid te achterhalen. Maar gezond verstand blijft wel essentieel. Henri Bax: “Die jonge klant met de hoge piep in de auto gaat op pad met een oudere monteur. Alleen… de geluidsbeleving is voor een oudere anders dan voor een jongere. In dit geval is het beter om aan te geven dat je het geluid niet hoort en een jongere monteur even met de klant mee te laten rijden.”

Reageer op dit artikel