nieuws

Revolutionaire Nederlandse CVT transmissie?

Techniek

Een persbericht: ‘Nederlanders vinden transmissie zonder tandwielen uit’. En verder: ‘Controlled Rotation System kan revolutie veroorzaken’. Kunnen we altijd gebruiken, een positieve revolutie, die bovendien nog van fiets, via auto, tot aan windmolen van dienst kan zijn. Maar brengt het echt een revolutionaire verbetering?

Revolutionaire Nederlandse CVT transmissie?

In de vier jaar sinds de oprichting heeft Parts Services Holland in het Brabanste Best deze vinding uitgewerkt. Startend met de gedachte dat de tandwieltransmissie hopeloos achterhaald en veel te ingewikkeld is, en met grote wrijvingsverliezen kampt.
Dat moet beter kunnen, met een continu variabele overbrenging. Hadden we die al niet, ook uit Brabant, dankzij de vindingrijke Hub van Doorne? Nee, het Controlled Rotation System is niet vergelijkbaar, zegt PSH.

Van klein tot groot

In de visie van PSH kan hun vinding gebruikt worden voor elk gewenst aandrijfvermogen. Eerst is een variant uitgewerkt voor fietsen, daarna een echte versnellingsbak voor voer- en vaartuigen en machines. Zeker ook auto’s vallen onder de doelgroep, omdat de ‘groene economie’ erbij wordt gehaald.
Het nieuwe systeem zou minder vermogensverlies geven en dus energie besparen. Daarbij wordt mede gedacht aan elektrische auto’s, want met deze traploze transmissie kan een elektromotor op één gunstig toerental blijven draaien. Eh, is het niet zo dat juist verbrandingsmotoren in hun verbruik daarvan profiteren?
De fietsversie, Dual Slide Gear genaamd, vervangt een derailleur met stapels tandwielen, de vergrote versie, Controlled Rotation System geheten, verschilt eigenlijk alleen daarin dat er een elektrische oliepomp voor de bediening op is gemonteerd.

Segmenten in plaats van schijven

Het spijt ons, maar het is wel degelijk vergelijkbaar met de befaamde Variomatic en de daaruit voortgekomen Transmatic van Van Doorne: twee schijven met variabele diameter, en daar overheen een snaar die het koppel overbrengt.
Het verschil zit hierin dat Van Doorne conische schijven gebruikte waar de snaar tussenin geklemd zit. De klemkracht geeft wrijving tussen schijf en snaar, zodat de snaar kracht kan overbrengen. Door spankracht in de snaar tussen de twee schijvenparen ontstaat de klemkracht.
In deze nieuwe vinding zien we een v-snaar, die over in segmenten opgedeelde schijven loopt. De segmenten zijn mechanisch verschuifbaar, om een grotere of kleinere schijf te maken. Bij de kleinste diameter liggen de segmenten tegen elkaar, als taartpunten, bij grotere diameter wijken ze uiteen.

Weer het oude probleem

Een trekkende, rubber snaar kon nog voor een DAFje, maar moest voor modernere auto’s vervangen worden door een duwband uit metalen schakels. Net zoals een gewone v-snaar voor aandrijving van nevenaggregaten aan de motor niet genoeg vermogen meer kan overbrengen, zodat een multi-v of getande riem het werk overnam.
Er is geen enkele reden waarom dit probleem voorbij zou gaan aan de Dual Slide Gear of Controlled Rotation System. Sterker nog, het wordt erger, omdat de riem altijd op minstens één schijf over een aantal segmenten loopt, in plaats van een rondom doorlopende v-groef. Dat vergroot de belasting op de riem en de dragende schijfsegmenten.
Van Doorne loste dit op door van trek- op duwbelasting in de riem over te gaan. Rubber, kunststof of metaal kunnen veel meer drukkracht aan dan trekkracht. Dat werkt, getuige het succes van Bosch Transmissie (voorheen VDT) in Tilburg.

Gunstiger?

En dan nog wat: een gespannen riem die over schijven loopt geeft meer wrijvingsweerstand, en dus een stuk minder rendement dan een gesmeerd stel tandwielen. Dat gaat de uitvinding uit Best niet verbeteren.
Slim van opzet is deze variator wel. Zonder conische schijfhelften die uit elkaar en naar elkaar toe schuiven is deze constructie veel smaller, geschikt voor een fiets. Er is hier maar één schijf die verschuift, met radiale wiggen daarop. Over die wiggen lopen geleiders waaraan de riemschijfsegmenten zitten.
Wordt de riem gespannen, dan trekt die de schijfsegmenten naar hun kleinste diameter. Hierbij duwen de segmenten via de genoemde wiggen de ‘regelschijf’ weg. Druk de regelschijf terug, dan dwingen de wiggen de schijfsegmenten buitenwaarts. Onduidelijk blijft of dat op de fiets met handkracht in plaats van met oliedruk zou moeten, en hoeveel kracht dat zou vergen terwijl je tijdens het schakelen volgas verder pedaleert.

Blijft u nog rustig thuis zitten, zouden we zeggen, er breekt geen revolutie uit dankzij Dual Slide of Controlled Rotation.

Reageer op dit artikel