nieuws

TNO zet megastap voor fietserveiligheid

Techniek

TNO zet megastap voor fietserveiligheid

Het aantal verkeersdoden in Nederland daalt al decennia. Begin jaren 70 waren het er nog 3000, maar dat is heel lang geleden. Begin deze eeuw lieten bijna 1200 mensen het leven in het verkeer en inmiddels zitten we onder de 700. Opvallend is dat voetgangers en vooral fietsers sinds 2000 niet meer meedelen in de daling. TNO komt met een oplossing.

Voetgangerveiligheid heeft inmiddels de aandacht van Euro NCAP en daarmee van de ontwikkelingsafdelingen van de autofabrikanten. Voor fietserveiligheid was tot nu toe minder aandacht. En een fietser komt na een aanrijding toch net wat anders met een auto in contact dan een voetganger.

Voor voetgangers én fietsers
TNO zag mogelijkheden in een airbag voor de voorruitstijlen van de auto in combinatie met automatisch remmen. Hé, maar wacht eens even, die beide zaken zijn toch al leverbaar op de Volvo V40? “Klopt”, zegt TNO Project Manager Margriet van Schijndel-de Nooij, ”maar zowel de sensoriek als de airbag zelf zijn ontwikkeld met het oog op voetgangers. Wij willen zowel voetgangers als fietsers beschermen”. Oh, voor de duidelijkheid, ‘wij’ zijn in dit geval de deelnemers aan dit ‘SaveCAP’-project: TNO, de Nederlandse Fietsersbond, Centraal Beheer Achmea, airbagfabrikant Autoliv en het Ministerie van Verkeer en Infrastructuur.

Hoeveel mensenlevens staan op het spel?
TNO analyseerde allereerst de statistiek. Uit het totaal aantal dodelijke fietsongevallen in een recent jaar filterde TNO allereerst die met een personenauto. Van die ongevallen waren de onderzoekers alleen geïnteresseerd in die waarbij de auto frontaal op de fietser botste. Als de auto echt hard rijdt, helpen een airbag en automatisch remmen ook niet meer, dus ongevallen met een snelheid van boven de 80 km/h bleven ook buiten beschouwing. Net als ongevallen met een stilstaande auto. En zo bleven er 93 van de 228 levens over die wellicht gered hadden kunnen worden met de twee technieken. Op basis van dezelfde statistieken zou het bovendien bijna 400 zwaargewonden kunnen schelen.

Eerst meer weten
Alle reden om te onderzoeken hoe zo’n airbag op de auto die fietsers beschermt eruit zou moeten zien. “Voordat je de airbag en de bijbehorende sensoriek ontwikkelt, moet je eerst weten hoe ongelukken tussen fietser en auto eruit zien”, zegt TNO Project Manager Margriet van Schijndel-de Nooij. “Je moet weten wie waar vandaan kwam en waar de fietser terecht kwam met zijn hoofd.”

Wie kwam waar vandaan?
Om achter het eerste te komen bouwde TNO in vijf technische dienst auto’s van KPN een stereocamera plus opnameapparatuur. Die auto’s rijden jaarlijks tienduizenden kilometers in stedelijk gebied, zodat de opnameapparatuur na twee jaar een schat aan fietsersgedrag en een hele reeks bijna ongelukken bevatte.

Waar komt het hoofd terecht?
Op basis van die informatie kon TNO gericht auto-fietser ongevallen gaan simuleren. En dat leverde weer de informatie op waarmee de vorm van de airbag en manier waarop de sensoriek moet reageren kon bepalen.

Grotere ‘U’
En dus produceerde Autoliv een airbag die binnen 150 milliseconden onder de pop-up motorkap vandaan komt en die de fietser met een veel grotere ‘U’ beschermt tegen ruitenwissers en A-stijlen dan de voetgangersairbag in de Volvo V40.

Botsen maar!
Volvo stelde 2 V70’s, en 50 motorkappen, bumpers en voorruiten beschikbaar. Met die auto’s en een Honda-fietsersdummy simuleerde TNO een reeks voorkomende frontale auto-fietsaanrijdingen in de botshal. Alle botsproeven deed TNO één keer mét de nieuwe airbag en één keer zónder.

Live botsproef
De resultaten laten zich het best aflezen aan het hoofd van de dummy. Voor een impact op het hoofd bestaat de eenheid HIC (Head Impact Criterion). “Een HIC van 1000 is dodelijk”, legt Van Schijndel-de Nooij uit. “In het ernstigste scenario maten we zonder airbag een HIC van 2000! Met airbag maten we maximaal 627.” AMT maakte zo’n botsproef mee. En ook 627 is nog heftig. Kijk hier voor de video.

Slachtoffers voorkomen
Door die gegevens weer op de statistiek los te laten, kon TNO concluderen dat als alle personenauto’s met zo’n airbag zouden zijn uitgerust het leven van 35% van de verkeersdoden en zwaargewonden onder fietsers en voetgangers gespaard zou blijven. Door zo’n airbag te combineren met automatisch remmen bij dreigende ongevallen met fietsers en voetgangers zou dat zelfs oplopen tot 60 à 70%.

In de Euro NCAP
“Verplicht stellen dus?”, vraagt een journalist. Van Schijndel-de Nooij ziet een andere oplossing: “Als vijf Euro NCAP-sterren zonder deze voorzieningen niet meer mogelijk zijn, kunnen deze levens in de toekomst sparen”.

Reageer op dit artikel