nieuws

Trillingvrij dieselen met innovatief vliegwiel

Techniek

Trillingvrij dieselen met innovatief vliegwiel

In 1985 ontwikkelde LuK het Dual Mass Flywheel. In de 23 jaar daarna bleef de Duitse koppelingspecialist voortdurend doorontwikkelen aan zijn vinding. De nieuwste verbetering aan het in moderne diesels inmiddels volkomen onmisbare tweedelig vliegwiel, is een trillingsdemper in de vorm van een centrifugale pendule. Het zorgt voor ultieme rust in de dieselauto.

Vier cilinders, een hoog koppel, en laag toerental. Dat betekent iedere 180° een enorme dreun en dan weer een halve krukasomwenteling niets. Die aandrijfkarakteristiek zet zich als een trilling voort in de aandrijflijn van het voertuig. Komt de frequentie van die trilling overeen met de eigenfrequentie van de aandrijflijn, dan maakt het opslingereffect korte metten met de transmissie.

Slimme truc

LuK’s tweedelig vliegwiel lost dat probleem op door een deel van het vliegwielgewicht naar de ingaande as van de transmissie te verplaatsen, met de koppeling ertussen, weliswaar. Die truc verlaagt de eigenfrequentie van de transmissie tot een niveau dat royaal onder het stationair toerental ligt.

Constructie

Constructief bestaat het tweedelig vliegwiel uit een primair en secundair vliegwiel. Beide kunnen verdraaien ten opzichte van elkaar tegen twee lange veren in. Bij het inveren drukken de windingen van die veren tegen een gehard stalen plaat. De wrijving die dat oplevert helpt het systeem na de start door de resonantiefrequentie heen.

Mee met het motorkoppel

Allemaal prachtig, maar motorkoppels nemen nog steeds toe en dus moet het tweedelig vliegwiel ook steeds beter. LuK’s nieuwste verbetering is de centrifugale pendule. LuK claimt dat die 60% van de nog resterende trillingen wegneemt.

Bewegende gewichtjes

Die pendule bestaat uit acht gewichtjes. Ze zitten gemonteerd op de flens die tegen de lange veren in beweegt. De gewichtjes zitten niet vast, maar hebben de vrijheid om over zo’n millimeter of 11 centrifugaal te bewegen.

Snelheidsafhankelijke demping

Die vrijheid gebruiken ze om te resoneren in tegenfase met de motortrillingen. Belangrijk daarbij is, dat ze geen vaste resonantiefrequentie hebben maar dat die met het motortoerental meegaat. LuK spreekt van snelheidsafhankelijke demping. Daarmee zuigen de centrifugale pendulegewichtjes bij ieder toerental de energie uit de resterende trillingen.

Geen extra gewicht

De acht gewichtjes samen wegen 1 kg, zegt LuK. Maar omdat ze in de plaats komen van de traditionele demper voor de resterende trillingen, maken ze het tweedelig vliegwiel niet zwaarder of groter.

Overigens is het idee van de centrifugale pendulegewichtjes al tientallen jaren oud en wordt het in vliegtuigmotoren ook toegepast. Pas nu LuK het systeem toepast in combinatie met een tweedelig vliegwiel is er voor het eerst een concrete toepassing voor de aandrijflijn van auto’s.

Erwin den Hoed (Redactie Auto & Motor TECHNIEK)

Reageer op dit artikel