artikel

Techniek van Toen: ‘Echte airco’s werken met een compressor’

Techniek 1966

Techniek van Toen: ‘Echte airco’s werken met een compressor’
Lesje aggregaten voor een Frigette personenwagen airco-systeem anno 1973.

Bijna alle auto’s worden tegenwoordig standaard met airco afgeleverd. Dat was in de jaren ’70 niet zo. Airco’s beginnen dan pas aan hun opmars. Ze worden lichter en goedkoper, maar zijn nog een luxe in auto’s. In het juli-nummer van 1973 besteedt AMT aandacht aan airco-installaties, beginnend met een waarschuwing.

“Men kan alleen van een airconditioningsinstallatie spreken als deze behalve verwarming en ventilatie ook voldoende koeling onder alle omstandigheden vermag te bieden.” En dat is meestal niet het geval, lezen we: “Het gaat in werkelijkheid vaak om verwarmings- en ventilatie-inrichtingen die door toevoer van frisse lucht, tot koeling bijdragen, maar geen werkelijke koelprestatie leveren.”

Als voorbeeld wordt de werking van een koelwater buitenlucht verwarmingsinstallatie van BMW uitgebreid besproken. ‘Echte’ airco’s werken met een compressor en een verdamper volgens het zelfde principe als een koelkast, wordt uitgelegd. Zoals de Mark IV airco-installatie in een Ford Granada. Deze bestaat uit een aan het dashboard bevestigde verdamper, een compressor met aangebouwde elektromagnetische koppeling en een condensor. De compressor en condensor bevinden zich in het motorcompartiment.

Dat alles gekoeld met Freon R12. Eh, is dat niet het beruchte koudemiddel? In de jaren ’70 werd de airco-installatie nog naar hartenlust bijgevuld met dit nu al lang verboden goedje. R12 heeft een afbreektijd van 120 jaar. Dat betekent dat het middel dus ook zo lang in onze stratosfeer blijft hangen. Al die tijd werkt het daar ijverig verder aan het gat in de ozonlaag . Vanwege het ozongat werd dit koudemiddel verboden en vervangen door R134A.

Al beter voor het milieu, maar nog steeds goed voor een afbreektijd van 15 jaar. R1234yf is het antwoord van tegenwoordig, dat is na enkele weken uit de lucht verdwenen. Wat koudemiddelvergelijking op een rijtje: Waar R12 een GWP-rating (Global Warming Potential) heeft van een indrukwekkende 10.900, scoort R134A nog een 1430 waar 150 nu het toegestane EU-maximum is. R1234YF zit daar ver onder met een keurig ‘4-tje’ . Een GWP score van 4 wil zeggen dat 1 kg koudemiddel R1234YF evenveel broeikaseffect geeft als 4 kg CO2.

Lees in het artikel ‘Rekenen aan de broeikas: airco versus uitlaat‘ hoe ‘cool’ de airco in 1973 was. Daar reken we je meteen voor hoeveel kilometer rijden hetzelfde broeikaseffect geeft als een aircovullinkje R1234yf, R34 of R12.

Wil je het complete aircoverhaal uit AMT 7 van 1973 lezen? Download hier de PDF van het artikel.

Reageer op dit artikel