artikel

Motor in puin door gebroken drijfstang (2007-5)

Techniek Premium

Motor in puin door gebroken drijfstang (2007-5)

De bestuurder hoorde een angstaanjagend geluid, gevolgd door een grote klap. Het resultaat: een gapend gat in het motorblok. Een deel van de motorinventaris lag op straat. Aan de schade-expert om de oorzaak boven water halen. Wat was er gebeurd?

Dit is een schadegeval dat gelukkig zelden voorkomt. Maar als het gebeurt, zijn de gevolgen rampzalig. Ook in dit geval is de complete turbodieselmotor rijp voor de schroothoop. Jammer, want de motor was nog jong en had nog vele jaren trouwe dienst kunnen bewijzen.

Bij een schade waarbij een drijfstang dwars door het motorblok is gegaan, denk je vrijwel meteen aan gebrek aan smering. Dat is meestal de oorzaak, want de drijfstanglagers vreten zich dan vast op de kruktap en wringen gewoon het grote oog af van de drijfstangschacht.

Bij deze motor is het anders. Er is geen spoor van warmte-ontwikkeling te bespeuren en toch is de drijfstang gebroken. Gelukkig bleken er nog enkele onderdelen aanwezig die verraden wat de oorzaak is geweest.

Niet goed vast

We zien een stukje van de drijf­stangkap. Het contactoppervlak heeft ‘gewerkt’, dat wil zeggen dat de kap niet goed vast heeft gezeten. Fijn dat er nog twee stukken drijfstangbout te vinden waren. Eén ervan toont een echte vermoeiingsbreuk. Nadat de helft van de bout ‘door’ was, brak de rest spontaan. Het tweede stuk toont een zelfde type breuk, dus ligt de

conclusie voor de hand: de drijfstangbouten hebben niet goed vastgezeten. Daardoor klemde de drijfstangkap onvoldoende op het drijfstangoog. Zodra de motor toeren maakte, trok de versnellingskracht, die in het Bovenste Dode Punt tijdens de klepoverlap optreedt, de drijfstang zover omhoog dat de kap verboog en de bouten gebogen werden.

Omdat de versnellingskracht (vertragingskracht zo u wilt) afhangt van het kwadraat van het toerental, is de rijwijze sterk bepalend voor de levensduur. Vaak lekker doortrekken in de versnellingen of langdurig hard rijden (in Duitsland bijvoorbeeld) brengt deze schade heel wat sneller tot stand dan wanneer er laagtoerig wordt gereden. Dat betekent ook dat ottomotoren meer kans lopen op zo’n schade dan dieselmotoren.

Zorgvuldig monteren!

De les? Zelfs de beste motorfabrikanten maken fouten en iedereen die een stel drijfstangbouten monteert, moet goed weten waar hij mee bezig is. Zoals bij alle voorgespannen bouten is de eerste vraag: mogen de bouten hergebruikt worden? Zo ja, zet ze dan vast op de wijze die wordt opgegeven. Let niet alleen op de hoekverdraaiing en/of het aanhaalmoment, maar ook op de wijze van smeren als die al is toegestaan. Zo’n fout als deze mag niet voorkomen, maar het gebeurt toch!

Reageer op dit artikel