artikel

Bijzondere balancering bij motorfietsen (2006-7/8)

Techniek Premium

Bijzondere balancering bij motorfietsen (2006-7/8)

In AMT-mei schrijft u dat het door BMW toegepaste balanceersysteem behoudens vergelijkbare systemen bij Ducati en Yamaha niet eerder is toegepast en nieuw is. Ik herinner mij echter het prototype van één van de laatste, helaas nooit verschenen Triumph-modellen. Het balanceersysteem dat praktisch vergelijkbaar is met het door BMW toegepaste balanceersysteem werd toegepast in het motorblok van de Triumph Phoenix met ‘Diana’ blok. Een 900 cc parallel twin, kruktappen op 360 graden, 16 kleppen, vloeistofkoeling en het balanceersysteem á la BMW F 800. Het ontwerp werd geïntroduceerd in 1983. Weet AMT er meer van?

Er zijn zelfs twee balanceersystemen door Triumph ontwikkeld. Het eerste idee kwam van Doug Hele en werd rond 1980 toegepast in het Diana blok dat in de Phoenix zat. Dit systeem is in principe een boxermotorconstructie, precies zoals Yamaha die twintig jaar later heeft toegepast bij de T-Max scooter. Niet belangrijk voor de balancering, maar wel vindingrijk is dat de balansdrijfstang ook nog een plunjeroliepomp aandreef.

Iets later dan Doug Hele ontwikkelde Brian Jones een ander systeem, want Triumph was inmiddels in andere handen overgegaan en het eerste balanceersysteem was dus rechtens het idee van een ander. Het systeem van BMW lijkt veel op dat van Brian Jones, maar er zijn ook duidelijke verschillen. Beide hebben een balansgewicht dat door een zwenkarm wordt geleid. Bij de Triumph zit het balansgewicht aan de balansdrijfstang, bij de BMW aan de zwenkarm.

De bewuste Yamaha-motor is in AMT 5/2002 besproken. Met behulp van een ‘balanszuiger’ die tegengesteld aan de beide ‘werkzuigers’ beweegt, heeft Yamaha bereikt dat alle vrije primaire en secundaire onbalanskrachten en -momenten zijn opgeheven. De motor loopt als een boxermotor.

Het zwenkarmsysteem treffen we ook aan bij een Ducati-motorfiets. Bij de Ducati gaat het om een 90° V-twin zonder staande cilinder. De drijfstang van de geamputeerde cilinder is bevestigd aan een ‘zwenkarm’. Massimo Bordi heeft met zijn patent bereikt dat de primaire krachten van deze ééncilinder vrijwel net zo goed gebalanceerd zijn als bij de oorspronkelijke twin. Omdat het kleine oog niet recht op en neer beweegt, maar een cirkelboog doorloopt, is de balancering van de primaire krachten echter niet volledig. Daar staat tegenover dat de bewegingen van het kleine oog en de zwenkarm mee helpen om de secundaire onbalans kleiner te maken.

BMW heeft de beide systemen gecombineerd tot een nieuw balanceersysteem.

Reageer op dit artikel