artikel

Smeren van diesels met roetfilter (2006-2)

Techniek Premium

Smeren van diesels met roetfilter (2006-2)

Veel nieuwe diesel-personenauto’s zijn uitgerust met een roetfilter. Is het nodig (belangrijk) om deze roetfilter-diesels met een aangepaste motorolie te smeren? En zo ja, waarom eigenlijk en wat is er dan zo specifiek aan die motoroliën voor dieselmotoren met roetfilter. Tot zover over nieuwe auto’s. Maar ook over de huidige dieselmotoren heb ik een smeertechnische vraag. Wanneer deze oudere diesels straks van een retrofitroetfilter worden voorzien is er dan een aangepast smeeradvies?

Om het roetfilter zo lang mogelijk zijn werk te laten doen, is het nodig om verstopping te vermijden. Als er alleen zuivere roet (koolstof) in de uitlaatgassen zou zitten, lukt het dankzij regenereren om het filter schoon te houden. Maar er zitten nog meer vaste stoffen in het uitlaatgas. Slijtagedeeltjes uit de motor bijvoorbeeld, stof- en vuildeeltjes en (stoffen) uit de brandstof en het smeermiddel. Motoren moeten dus niet slijten en een perfect luchtfiltersysteem hebben. Ook de carterventilatie en de uitlaatgasrecirculatie mogen geen bijdrage leveren aan ongewenste stoffen. Vandaar ook dat er zo min mogelijk zwavel in de brandstof moet zitten, zwavel oxideert immers tot zwaveloxiden die in het roetfilter achter blijven.

Hoe we het ook aanpakken, het roetfilter zal na verloop van tijd steeds meer gevuld worden met stoffen die er door regenereren niet meer uit komen. Smeerolie bevat niet alleen zwavel, maar ook metaalhoudende additieven. Dus moeten én het olieverbruik én de hoeveelheid ongewenste stoffen omlaag. Vandaar ‘low SAPS’ oliën, dat zijn oliën met een verminderde hoeveelheid metaalhoudende additieven, fosfor en zwavel. De metaalhoudende additieven laten na het verbranden as na die vanwege de meetmethode ‘Sulphated Ash’ worden genoemd. Op zijn Engels schrijf je fosfor als Phosphor(ous) en zwavel als Sulfur, vandaar SAPS.

Afhankelijk van de autofabrikant worden er oliën voorgeschreven met verschillende SAPS-niveau’s, ze voldoen aan de ACEA C1-, 2- of 3- eisen. De autofabrikant werkt uiteraard nauw samen met de roetfilterleverancier, samen bepalen ze welk type olie het meest geschikt is.

Vervelend is dat alle fabriekstesten onvoldoende de praktijk kunnen nabootsen. De factor tijd is niet te versnellen. Als het om volgas rijden gaat, lukt het wel. Stadsritten en fileverkeer nabootsen is veel moeilijker, want de omstandigheden zijn overal anders.

Er is nu eenmaal meer vervuiling bij ‘stop and go’ werk dan bij 120 km/uur op de snelweg. Dat betekent dat de wijze waarop de verbrande as achterblijft in het filter per situatie anders is. Nu eens vullen de kanaaltjes zich van achteren naar voren, dan wordt er over bijna de volle lengte van de kanaaltjes een dunne laag as afgezet. De mate waarin de uitlaatgastegendruk van het filter oploopt, is dus ook verschillend. De autofabrikanten werken daarom ook nog met rekenprogramma’s die de rijomstandigheden uit de boordcomputer halen. Hoe het ook zij, er ontstaan problemen met het (te) snel dicht gaan zitten van het roetfilter.

Gaan we nu achteraf een roetfilter aanbrengen, dan zullen de genoemde problemen alleen maar groter worden. De motoren produceren immers meer roet dan de nieuwe Euro 4 motoren, ze zijn meestal in slechtere mechanische conditie en het onderhoud zal niet altijd optimaal zijn. Het werken met een boordcomputerprogramma zit er niet in. Regenereren via de inspuiting lukt niet en de plaats van het roetfilter is in veel gevallen niet goed gekozen. Helaas worden ‘low SAPS’ oliën in het algemeen niet vrijgegeven voor oudere motoren, dus zullen motoren met olieverbruik problemen geven met het roetfilter. De ‘open’ roetfilters, die dus geen afgesloten kanalen hebben, zullen minder gevoelig zijn en niet zo snel een onaanvaardbare tegendruk opleveren. Als de tegendruk te hoog wordt, lopen de motorprestaties terug, want de turbo krijgt het moeilijk. Om dezelfde prestaties te houden, gaat het brandstofverbruik omhoog. De tijd zal leren hoe groot de problematiek werkelijk is.

Reageer op dit artikel