artikel

Toekomst voor de tweetaktdiesel? (2004-04)

Techniek Premium

Als ik me goed herinner stond er op de IAA van enkele jaren geleden een kleine tweetaktdiesel tentoongesteld. Wat is hier eigenlijk van geworden?

Er zijn drie tweetakt diesel automotoren ontwikkeld, die van AVL, Yamaha en Daihatsu. In 1997 leverde de driecilinder AVL motor 47 kW bij 3500 t/min met een koppel van 165 Nm bij 1700 t/min. Dankzij een mechanische compressor bedroeg het koppel bij 1000 t/min al 130 Nm, een turbo nam de taak over bij hoge toerentallen. Er waren vier uitlaatkleppen die in korte tijd moesten worden geopend en gesloten, dus was de klepbediening hoger belast dan die van een viertaktmotor bij 7000 t/min. Handig was de balancering, want die werd door de nokkenassen bereikt.

Yamaha bouwde een 982 cm3 tweetakt met drie cilinders en omkeerspoeling die 33 kW bij 4000 t/min en 80 Nm bij 2500 t/min leverde. De motor woog 95 kg en was bedoeld voor een auto met een verbruik van minder dan 3 l/100 km. Yamaha ontwikkelde een speciale voorkamer die niet naast, maar boven de zuiger was geplaatst.

Daihatsu presenteerde zijn tweetaktdiesel op de IAA in 1999. De 987 cm3 driecilinder leverde 45 kW bij 3500 t/min en haalde een koppel van 155 Nm bij 2200 t/min. Zowel de Euro 3 als Euro 4 emissie-eisen zouden worden gehaald. De vier uitlaatkleppen werden net als bij de AVL-motor door twee bovenliggende nokkenassen bediend. De Sirion 2CD zou met deze kleine diesel een verbruik van 3,4 l/100 km en een CO2-uitworp van 90 g/km hebben gehaald.

Wat is er misgegaan? Elke tweetaktmotor heeft een hoge thermische belasting van de zuiger. Dat stelt hoge eisen aan de warmteafvoer, de koeling en de smering. Het is een dure motor om te produceren, zeker in de AVL-uitvoering met twee compressoren. Daihatsu’s motor had keramische zuigerpennen, omdat gewone pennen de belasting niet goed aankonden. Vergeet niet dat er bij een tweetakt altijd een druk omlaag wordt uitgeoefend. Bij een viertakt ‘ademen’ de zuigerpenlagers in het kleine oog en in de zuiger. Er zaten zelfs titanium uitlaatkleppen in om het gewicht te beperken.

Toen VW met de driecilinder viertakt Lupo diesel kwam die 2,99 l/100 km verbruikte over de Europese rijcyclus, was het pleit beslecht. Het is stil geworden rond de tweetaktdiesel voor personenauto’s.

Reageer op dit artikel