artikel

Tandriemen voor achterwielaandrijving (2003-11)

Techniek Premium

Bij sommige motorfietsen wordt geen ketting toegepast voor de achterwielaandrijving, maar een V-snaar. Zou u eens uit de doeken willen doen, wat de voor- en nadelen zijn van zo’n aandrijving. Ik kan mij voorstellen dat de slijpende werking van zand bij nat weer een slopende werking op het materiaal heeft.

Even voor de duidelijkheid: er zijn V-snaren en tandriemen. Als het om de aandrijving bij tweewielers gaat, treffen we V-snaren aan als overbrengingsorgaan bij de scooters in de variator. Tandriemen worden gebruikt voor het aandrijven van achterwielen. Het is zo’n twintig jaar geleden dat Kawasaki en Harley-Davidson een tandriem gingen gebruiken om het achterwiel van hun motorfietsen aan te drijven. Inmiddels zijn tandriemen bij Harley-Davidson en Buell gemeengoed en heeft ook de BMW 650 éénpitter zo’n aandrijving.

Een tandriem moet een bepaalde spanning hebben om te voorkomen dat de tanden van de riem over de tanden van de poelie springen. De voorspanning ligt op het niveau van de hoogste trekkracht die in de tandriem optreedt in de eerste versnelling. Het voordeel van deze voorspanning is dat er geen speling in de aandrijving naar het achterwiel zit. Na het afremmen op de motor ontstaat er dus geen ruk in de aandrijving als er weer gas wordt gegeven. Dat is bij een ketting wel het geval. Bovendien is de tandriem geruisloos en onderhoudsvrij. Alleen een regelmatige inspectie om beschadigingen op te sporen is nodig.

Wat BMW als extra pluspunt heeft vastgesteld, is dat de tandriem een hoger rendement heeft dan een moderne O-ring ketting, dat is een ketting met kleine O-ringen die het vet ‘binnenin’ de ketting houden. Als de buitenkant van zo’n O-ring ketting niet goed gesmeerd wordt, kost dat aandrijfvermogen omdat de wrijving tussen de rollen en de kettingwielen toeneemt. Dat kan 1,5 kW vermogen kosten! Een goed gesmeerde ketting verliest 0,9 kW en de tandriem slechts 0,6 kW.

Er zijn uiteraard ook nadelen verbonden aan tandriemen ten opzichte van aandrijfkettingen. Het instellen en handhaven van de voorspanning is niet eenvoudig, vandaar dat er nu een Buell-model is met een spanrol. De poelies zijn bij een tandriem groot om de trekkracht in de riem laag te houden. Daardoor is de overbrenging niet zo geschikt als een ketting als de motorfiets snel kan rijden. Tot zo’n 160 km/h lukt het wel. Rijden met een open tandriem is goed voor de koeling, maar minder goed voor de slijtage. Dat laatste blijkt in de praktijk reuze mee te vallen, de levensduur van een ketting kan ook met een tandriem worden bereikt. We praten dan over zo’n 40.000 km.

Reageer op dit artikel