artikel

Turbocompound in de lucht (2003-06)

Techniek Premium

Ruim tien jaar geleden kwam Scania met een turbocompound motor. Daarmee was Scania misschien de eerste in de truckindustrie, maar is turbocompound in de luchtvaart niet al veel ouder? De Britse firma Napier kwam al in 1950 met een turbocompound diesel genaamd Nomad. Wat te denken van een 12-traps inlaatcompressor en een 3-traps uitlaatgasturbine! De motor is goed voor 3135 pk startvermogen (inbegrepen zijn dan 113 pk’s afkomstig van de uitlaatgasstuwdruk) bij 2050 toeren per minuut. Het specifieke verbruik komt op 150 gram/pk uur. Het slagvolume van deze 12 cilinder boxermotor is 41,1 liter en het gewicht 1625 kilogram. Geen slechte waardes naar huidige maatstaven en dat 50 jaar geleden. Deze motor is niet erg succesvol geweest omdat in die periode de gasturbine zijn intrede deed en het concept achterhaalde. Feit blijft dat het idee er was en de geschiedenis zich herhaalt. Ook in de techniek!
De Wright R-3350 (55 liter inhoud) 18 cilinder benzinemotor kreeg na de tweede wereldoorlog ook een turbocompound uitvoering. Het startvermogen ging daardoor van 2800 naar 3400 pk. Deze motor was wel een succes door montage van steeds vier stuks in iedere Lockheed Super-Constellation en in de Douglas DC-7.
Deze informatie is te vinden in ‘a History of Aircraft Engines’ van Herschel Smith.

De vliegtuigmotoren die u beschrijft hebben mechanische drukvulling, de Scania werkt met een uitlaatgas(turbo)-compressor. Vandaar dat er bij de vliegtuigmotoren sprake is van compound en bij de Scania van turbo-compound.

Overeenkomstig is wel dat de uitlaatgassen bij de vliegtuigmotoren turbinewielen aandreven die mechanisch aan de krukas of schroefas gekoppeld waren. Het is goed om nog één van die bijzondere zuigermotoren te noemen: de Rolls-Royce Eagle. Het gaat om een vloeistofgekoelde 24 cilinder in H-vorm, dus twee 12 cilinder boxers op elkaar. Met een tweetraps centrifugaalcompressor leverde de motor 3500 pk bij 3500 t/min op 900 meter hoogte. De cilinderinhoud bedroeg 46 liter, dus kwam het specifiek vermogen op 76 pk/l. De gemiddelde effectieve druk bedroeg maar liefst 19,2 bar.

De compactere, lichtere gasturbine heeft inderdaad een eind gemaakt aan het zuigermotor-tijdperk. Het onderhoud, de betrouwbaarheid en de levensduur van de gasturbine overtreffen nu eenmaal die van de zuigermotoren.

Reageer op dit artikel