artikel

Montage grotere wielen heeft nodige gevolgen, meer dan uiterlijk vertoon (2000-07/08)

Techniek Premium

Graag wil ik weten wat de gevolgen kunnen zijn van het wijzigen van de grootte van de wielen op acceleratie en topsnelheid. Kan het toepassen van een grotere velg ook tot problemen leiden met het gewicht van het wiel? De krachten die uitgeoefend worden op de verschillende onderdelen van de aandrijflijn veranderen namelijk nogal.

Het wijzigen van de grootte van een wiel (velg), oftewel de diameter, breedte en massa, heeft verschillende gevolgen. We zullen een aantal aspecten kort belichten.

Snelheid en acceleratie

Door het wijzigen van de wielgrootte moeten natuurlijk ook andere banden worden gemonteerd. Deze hebben naar alle waarschijnlijkheid een afwijkende afrolomtrek in vergelijking met de standaard gemonteerde banden. Dit is van invloed op de snelheid die bij een bepaald toerental kan worden bereikt. Immers, de totale overbrengingsverhouding (‘van kruk-as tot asfalt’) wordt gewijzigd. Ook beïnvloedt een dergelijke wijziging dus de acceleratietijd. Of die sneller of langzamer is, wordt mede bepaald door het karakter van de motor, die bij het overschakelen van een lagere naar een hogere versnelling in een bepaald toerengebied terecht komt. Dit kan een gunstig of ongunstig toerental zijn, van waaruit de motor weer toeren moet gaan maken.

Het motortoerental heeft ook alles te maken met de emissiewaarden. Zo wordt bij de typegoedkeuring vastgelegd, welke wielen en banden er toegelaten zijn. Met die wiel-bandcombinatie(s) is een emissietest uit- gevoerd. Door een wijziging van de wiel- en bandafmetingen is het zeker niet ondenkbeeldig dat de motor bij de in de emissietest voorgeschreven snelheden ter bepaling van de emissiewaarden in een ongunstig toerengebied komt, waardoor de uitstoot van bepaalde schadelijke stoffen zich niet meer binnen de vastgestelde normen beweegt.

Een klein praktisch probleempje dat kan ontstaan bij het monteren van andere wielen is een afwijking in de snelheidsmeter/kilometerteller. Met betrekking tot de kilometerteller kan dit ertoe leiden (eigen ervaring!) dat de afstand Zwolle-Amersfoort in één keer zes kilometer korter is. Dit heeft gevolgen voor onkostendeclaraties en de fiscale aftrek.

Comfort

Wijziging van de wielgrootte heeft ook invloed op het comfort; enerzijds omdat de onafgeveerde massa verandert (vooropgesteld dat ook de wielmassa verandert) en anderzijds omdat de omtrek van de band hierdoor wijzigt. Een groot wiel verwerkt makkelijker oneffenheden dan een klein wiel. Een klein wiel valt ‘dieper’ in gaten in het wegdek en reageert ook heviger op spoorvorming.

Veiligheid

Een verandering van wielgrootte en bandenmaat heeft ook invloed op de veiligheid. Als we ons beperken tot de wielmassa, dan heeft dit gevolgen voor de aandrijflijn. Niet alleen kan deze grotere massa een (nadelige) invloed hebben op de wielophanging (vering, schokdemping, lagerbussen), maar ook op de werking van de remmen; zowel met als zonder ABS. Dit is terug te voeren op het massatraagheidsmoment van het wiel.

Traagheidsmoment

Tijdens het remmen, maar ook gedurende het accelereren, is een laag massatraagheidsmoment een voordeel. Laten we ons in dit geval beperken tot het remmen. Een stalen wiel, maat 4.00 B 13 met een band 145/70 R 13 weegt 10 kg. Het massatraagheidsmoment van een dergelijk wiel is 0,355 kgm2. We besparen u de rekenformules.

Stel dat het genoemde wiel voor een sportiever lichtmetalen wiel wordt omgewisseld. Van 13” naar 15” komt in de praktijk toch nogal eens voor. De keuze valt bijvoorbeeld op een lichtmetalen wiel 6Jx15 met een bandmaat 205/60 VR 15. Een dergelijk compleet wiel weegt 18,5 kg en heeft een massatraagheidsmoment van 0,994 kgm2. Dat is dus meer dan het dubbele van de standaarduitvoering en moet in de meeste gevallen door de standaard remmen worden afgeremd. Relateer dit eens aan de kracht die een verkeerd gemonteerde balanceermassa van 10 gram teweeg brengt. Overigens is het zo dat de wielen (vaak velgen genoemd) ongeveer 50% van de massa wiel + band voor hun rekening nemen, maar echter slechts circa 25% van het totale massatraagheidsmoment. En dat is het gevolg van de kleinere traagheidsstraal van alleen het wiel.

Remmen met ABS

Een grotere wielmassa (en zeker als er sprake is van een afwijkende wielbolling, ET-waarde, offset) is van invloed op de werking van het antiblokkeersysteem.

Reageer op dit artikel