blog

Sjoemelen met stikstof

Ondernemen 19414

Sjoemelen met stikstof
Ziet er heftig uit, die smog boven de file in Beijing. Maar schijn bedriegt. Volgens Zembla.nl krijgen nergens ter wereld zoveel kinderen astma door het verkeer als in Nederland en België…

Stikstof, stikstof, stikstof. Wie deze dagen de TV aanzet, zijn mobieltje raadpleegt of een krant openslaat, komt er niet onderuit: stikstof. Het bedreigt onze gezondheid, onze natuur en onze economie. Favoriete aanstichter van al dat onheil? De auto! Sommige media gaan wel erg ver om de auto de schuld in de schoe… eh, in de uitlaat te schuiven.

“Nederland koploper aantal kinderen met astma door uitlaatgassen”, kopte Zembla.nl. van BNN-Vara in chocoladeletters. Daaronder een foto van de walmende uitlaat van een oude Volvo. Lees even mee met de tekst: “Bij de helft van de Nederlandse kinderen met astma die woont in een stad, is de ziekte veroorzaakt door uitlaatgassen. Nergens ter wereld is het aantal relatief zo hoog als in Nederland en België. Dat blijkt uit een onderzoek van het medisch tijdschrift The Lancet en bevestigt het Longfonds aan ZEMBLA.”

Tabel dieselaandeel TNO

België is een dieselland, Nederland niet. Bij ons is het dieselaandeel klein en dalend. Hmm, vreemd dat we toch samen Wereld- dan wel Europees-koploper zieke-kinderen-door-dieseluitlaatgassen zijn.

Komt door het autoverkeer!

Nog even doorlezen: “Volgens de wetenschappers gaat het om de uitstoot van stikstofdioxide (NO2) die invloed heeft op sommige kinderen. Dit gas wordt voor een groot gedeelte door autoverkeer geproduceerd en komt met name via uitlaten van dieselauto’s en vrachtwagens in de lucht terecht.”

AD.nl zegt het ook

Oef, dat is ernstig. Dus nergens ter wereld krijgen zoveel kinderen astma door uitlaatgassen van auto’s als in Nederland en België? Als The Lancet het zegt, dan zal het wel zo zijn, toch? Dat lijkt wel zeker, want op AD.nl lezen we het ook. Zembla.nl voegt zelfs een link toe naar het artikel in The Lancet, zodat iedere lezer het zelf kan controleren. Wij dus ook.

Doorzetten

Kijk daar is het, open acces dus vrij toegankelijk. Mooi, maar de titel is lang, complex en Engels. Het artikel omvat 14 pagina’s en is geschreven in een heel klein lettertje. Niet zeuren, de gezondheid van onze kinderen staat op het spel, dus downloaden en lezen!

Geen Nederland…

Taaie materie, veel cijfers, methoden, tabellen, maar nergens wordt Nederland of België genoemd. We lezen wel dat NO2 veel astma-slachtoffers maakt in Lima, Shanghai en Bogota, maar over Amsterdam of Brussel lezen we niets.

RIVM NOx

De hoeveelheid stikstofdioxide in de lucht toont een dalende trend, zegt het RIVM.

Hoe zit dat?

Dus even een mailtje naar Zembla. Kijk, daar is het antwoord al. Dat komt erop neer dat de redactie van Zembla dit bericht las in andere media, toen het artikel in The Lancet bestudeerde en daar, net als wij, niet de bevestiging kon vinden voor het verhaal dat nergens ter wereld zoveel kinderen astma krijgen door uitlaatgassen van auto’s als in Nederland en België.

Het Longfonds zegt het

Daarom belde Zembla met het Longfonds. De woordvoerder daar had die bevestiging wel gevonden. Dus publiceerde Zembla het bericht. En toen kwam het mailtje van AMT. Voor de zekerheid belde Zembla nogmaals met het Longfonds. Heel gek, maar ineens waren ze daar niet zo zeker meer van hun zaak.

Mobiliteit-in-cijfers

Aan de daling van de stikstofoxidenuitstoot draagt het verkeer een stevig steentje bij, zegt het PBL.

Even aanpassen

En dus paste Zembla zijn bericht aan. Kijk je nu op Zembla.nl, dan zie je dat het ineens niet meer gaat om de helft van de Nederlandse kinderen met astma: “Bij één op de vijf Nederlandse kinderen met astma, is de ziekte veroorzaakt door uitlaatgassen. Nergens in Europa is het aantal relatief zo hoog als in Nederland en België. Dat blijkt uit een onderzoek van het medisch tijdschrift The Lancet en bevestigt het Longfonds aan ZEMBLA.

jaarprevalentie-van-astma-1990-2015

En toch stijgt jaar in jaar uit het aantal astmagevallen. Zou dat dan echt aan de NOx-uitstoot van dieselauto’s liggen? Volksgezondheidenzorg.info ziet andere oorzaken: “… veranderingen in het bewustzijn, de herkenning en de diagnostiek van astma.”

Hoe komt dat?

Wow, dus zo gaat dat in de wetenschap. Ok, één op vijf dus. En zag je het? “Nergens ter wereld” is nu: “nergens in Europa”. Wat één mailtje al niet kan doen voor de gezondheid van onze kinderen!

Wat één mailtje al niet kan doen voor de gezondheid van kinderen!

Toch voelt het nog niet echt goed. We zijn nog steeds de slechtste van Europa. Hoe kan dat? Ook dat lezen we op Zembla.nl: “Longarts Hans in ‘t Veen vertelt dat in Nederland (en België) relatief meer dieselauto’s rijden, wat de hoge uitstoot zou verklaren.”

Nederland is geen België!

Vreemd. Als het om diesels in het personenautopark gaat, mag je Nederland en België absoluut niet over één kam scheren. Het zijn twee uitersten. In Nederland is het dieselaandeel ronduit laag. TNO becijferde het in 2017 op minder dan 16 %. En sindsdien daalt het verder. In 2018 was het marktaandeel van diesels in de nieuwverkopen nergens in de EU zo laag als in Nederland: 12,9 %.

Erwin den Hoed

Erwin deed HTS Autotechniek, werkte bij DAF Trucks en werd bedrijfseconoom in Tilburg. Hij maakte een uitstapje naar de bakkerijwereld en kwam in 2001 naar AMT. Zijn doel toen: “Artikelen maken waar ik trots op ben”. Zijn doel nu: “Mijn lezers en websitegebruikers blij maken”. Eigenlijk is er in al die jaren dus niets veranderd…

In België is de situatie totaal anders. Onze zuiderburen horen bij de Europese top als het om diesel rijden gaat. In 2017 reed 56 % van het Vlaamse personenautopark op diesel.

Schonere lucht…

Juist, en als we dan toch met cijfertjes bezig zijn. Kijk even naar de tabel van het Planbureau voor de Leefomgeving die we uit Mobiliteit in Cijfers van Bovag/Rai haalden. Die laat zien dat de uitstoot van stikstofoxiden tussen 1990 en 2016 sterk daalde. Alle bronnen samen noteerden een min van 49,6 %. De uitstoot van het wegverkeer daalde zelfs met 70,9 %.

…toch meer astma

En toch is er een sterke stijging van het aantal astmagevallen bij kinderen (en volwassenen). Overigens is het niet voor het eerst dat die stijging aan uitlaatgassen van auto’s wordt toegeschreven. In 2016 gaf PVDA Tweedekamer-lid Jan Vos benzine- en dieselmotoren de schuld. Ook toen al lieten we op AMT.nl zien dat de lucht sinds 1990 veel schoner werd, terwijl ondertussen het aantal astmagevallen sterk toenam. Hoe je de stijging dan wel kunt verklaren? Google maar even, de diagnose astma wordt tegenwoordig gewoon eerder gesteld.

Niet sjoemelen aub!

Kortom: zeker, stikstofoxiden zijn slecht voor gezondheid en milieu. En zeker, het wegverkeer heeft een aandeel in die uitstoot. En ook heel zeker, die uitstoot en dat aandeel moeten verder terug. Maar laten we ondertussen niet sjoemelen met cijfers en feiten. Zeker als het om emissies gaat heeft dat in het recente verleden al genoeg ellende opgeleverd.

Reageer op dit artikel