nieuws

Is een dure deeltjesteller echt nodig in de APK?

Werkplaats & Onderhoud 4530

Vanaf 20 mei volgend jaar moet het bij de APK: visueel controleren of het roetfilter er nog zit. Naar verwachting levert dat niet veel op. Moeten APK-keuringstations straks investeren in een dure deeltjesteller? Of kan het ook goedkoper?

Is een dure deeltjesteller echt nodig in de APK?
TEN deed tests in een Engels lab. Rechts de TEN LPA hogeresolutie opaciteitsmeter, links een Horiba CPC deeltjesteller voor laboratoriumgebruik. Met die installatie mat TEN de roetopbrengst in een NEDC-cyclus, om steeds daarna een vrije acceleratietest te doen met de TEN LPA.

Even terug naar 4 april. ‘Roetfilter verwijderen mag niet meer, hoe controleer je dat in de APK?’ staat net op www.amt.nl als de telefoon gaat. Directeur Theo van Leeuwen van Autec-VLT: “Deeltjesteller? Helemaal niet nodig! Met onze Autest tweede generatie opaciteitsmeter kun je ook met zekerheid vaststellen of het roetfilter er nog zit en of het zijn werk nog doet.”

Drie metingen aan een Ford Focus met 1.6 dieselmotor. De blauwe pieken zijn geproduceerd met een leeg roetfilterhuis. De rode lijn is afkomstig van een meting met roetfilter met beschadigde coating en de groene, waarbvan je alleen bij ver inzoomen ziet dat die net een paar duizendste m-1 boven nul uitkomt is gemaakt met een goed functionerend roetfilter. Ook de Horiba laboratoriumapparatuur telde daar meer enkele deeltjes per cm3.

Wachten op TNO

Tot nu toe lijkt het erop dat staatsecretaris Dijksma die verbeterde of ‘hoge resolutie’ roetmeter niet ziet zitten. En ook TNO legde eerder op amt.nl uit dat ook zo’n verbeterde opaciteitsmeter geen absolute zekerheid kan geven. Overigens brengt TNO later deze maand een hernieuwd rapport uit over deze materie.

 

HR-opaciteitsmeter werkt

TEN (Test Equipment Nederland), dat ook zo’n verbeterde opaciteitsmeter in het leveringsprogramma heeft, deed eind 2015 al eigen onderzoek. Daaruit blijkt dat de TEN LPA hogeresolutie opaciteitsmeter prima onderscheid kan maken tussen wél of géén roetfilter, maar ook tussen een goed en een slecht werkend roetfilter. Een filter waarvan het element in orde is, maar waarvan de afdichting tussen filter en huis faalt, valt genadeloos door de mand. Net als filterelementen waarin gaten zijn geboord.

De TEN LPA hogeresolutie opaciteitsmeter kan prima onderscheid maken tussen wél of géén roetfilter

 

Roetmeten in Duitsland

“Per 1 juli gaan ze in de Duitse AU (Abgasuntersuchung) naar een K-waarde van 0,3 m-1”, zegt Leon Andriessen namens TEN. “Een goed functionerend roetfilter zit daar altijd onder, een leeg roetfilterhuis zit daar altijd boven.” En: “Met 100 keer de meetnauwkeurigheid van de oude opaciteitsmeter heeft de nieuwe hogeresolutie opaciteitsmeter meer dan voldoende nauwkeurigheid om zulke lage waarden goed te meten. Wij hebben inmiddels al 2000 van deze roetmeters geleverd aan de Duitse keuringsinstanties.”

Een Opel met origineel roetfilter komt aan piekjes van 0,03 m-1. Ietsje hoger dan de Focus maar prima waarden. Wat gebeurt er als je nu gaten van 14 mm in dat roetfilter gaat boren, vroeg TEN zich af.

Argumenten voor de deeltjesteller

Hij begrijpt niet waarom de voorkeur van de Nederlandse instanties in de richting van de deeltjesteller lijkt te gaan: “Waarom volgen we niet gewoon de Duitsers?” Dus nemen we de veelgenoemde argumenten voor de deeltjesteller (en dus tegen de hogeresolutie roetmeter) even met Andriessen door.

 

 

Zo dus, 5 gaten van 14 mm door het filterelement.

Geen vrijeacceleratietest meer

Argument 1: Drie keer twee seconden gas geven op het afregeltoerental is nooit een populaire meting geweest. De medewerkers op de RDW-helpdesk kregen na de invoering van de vrije acceleratie meting in 1996 veel over zich heen. Wekenlang werd hen de huid volgescholden. En nog altijd zijn veel mensen niet enthousiast. Als je die meting kan vervangen door een meting met de deeltjesteller bij stationair toerental, waarom niet?

Andriessen: “Dit argument gaat niet op. Als een filter niet goed afsluit tussen filterelement en roetfilterhuis, gaat het pas lekken bij verhoogd toerental. Dat ziet de deeltjesteller niet bij stationair toerental.”

Dan gaat de K-waarde naar 0,4 m-1. Dat zit al boven de norm van 0,3 die vanaf 1 juli in de Duitse AU gaat gelden.

Benzinemotoren

Argument 2: DI-benzinemotoren produceren ook roet. De Euro 6c-types hebben daarom ook een roetfilter. Daar kun je geen vrije acceleratietest doen, dus ben je wel aangewezen op de deeltjesteller.

Andriessen: “Bij die auto’s is het grootste deel van de roetdeeltjes kleiner dan 2,5 µm. Het roetfilter laat die deeltjes door. Ik denk daarom dat je bij die auto’s meer kunt bereiken door de meergastester goed te gebruiken en ook NOx te meten.”

Met 9 gaten meet de TEN LPA 0,7 m-1.

 

Argumenten voor de HR-opaciteitsmeter

Behalve dat Andriessen de deeltjesteller-argumenten tegenspreekt, zet hij daar graag de hogeresolutie opaciteitsmeter-argumenten tegenover:

“1 We kunnen bij wijze van spreken morgen beginnen. Als het bij wijzigingen van 20 mei 2018 in de APK komt is dat geen probleem.

2 De deeltjesteller kan de hogere roetwaarde van euro 4 en alles wat daarvoor zit niet aan. Met de HR opaciteitsmeter kun je heel nauwkeurig zowel hele lage als hele hoge roetwaarden aan.

3 Een HR opaciteitsmeter kost tussen de 2,5 en 3 duizend euro. De deeltjesteller blijft altijd een duur apparaat. Daar komt bij dat er op dit moment in Europa maar één fabrikant is die mobiele deeltjestellers produceert. Vier fabrikanten produceren HR Opaciteitsmeter.

4 De HR opaciteitsmeter is eenvoudig te kalibreren. Dat kan gewoon in de werkplaats gebeuren. De deeltjesteller moet terug naar de fabrikant voor kalibratie…”

Met 25 gaten, er is niet veel filterelement meer over, schommelt de Opel rond de APK-grenswaarde van 1,5 m-1.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels