artikel

Niet alles loopt gesmeerd in de werkplaats…

Werkplaats & Onderhoud 2473

“Goudkleurig, iets met verschillende diktes en het smeert de motor”. Dat is grofweg de omschrijving van motorolie als je het aan een leek vraagt. Wij weten beter. Naast smeren en koelen heeft motorolie meer taken. Mooi, maar het levert in de praktijk ook problemen op. Lees maar mee…

Niet alles loopt gesmeerd in de werkplaats…
Kevin van Vliet schrijft dat sommige klanten wel 50.000 km over het onderhoudsschema heen gaan. “In één geval was er niets meer te redden en was er een revisiemotor nodig.”

De rol van motorolie bij moderne verbrandingsmotoren is niet langer alleen smeren en koelen. Nee, de olie vervult ook een sturende taak. Denk bijvoorbeeld aan hydraulische klepbediening. Is de olie te vervuild door slecht onderhoud of verdund door brandstof dan gaat die ‘sturende taak’ ook niet zoals de autofabrikant het bedacht heeft. Het belang van de juiste motorolie is er dus zeker.
De praktijk is soms anders. Welke motorolie-problemen kom je tegen? Die vraag stelden we jou als AMT-lezer enige tijd terug. Het leverde vele reacties op, inclusief prachtige foto’s. Al die ervaringen hebben we uitgebreid samengevat in het Thema Olie & Additieven in het augustusnummer van vakblad AMT. Hieronder vindt je alvast een stukje uit dat thema.

Niet de juiste motorolie

Schone olie met de juiste specificaties is van groot belang voor de motor. Deze turbo is gesneuveld door gebrekkige smering.

Schone olie met de juiste specificaties is van groot belang voor de motor. Deze turbo is gesneuveld door gebrekkige smering.

Motorolie heeft een aantal belangrijke functies. Te weinig, te veel, vervuilde of verkeerde olie kan een hoop ellende veroorzaken. Wat kan er eigenlijk gebeuren als je niet de juiste motorolie gebruikt? Volgens AMT-lezer Hein Melissen van Melissen Automotive Support kan verkeerde olie verantwoordelijk zijn voor tikkende klepstoters, uitgelopen lagerschalen, dichtgeslibde oliezeven, koolvorming en roetfilterproblemen. Ook C.A.H. van Gaalen, die bij HVG Engineering werkte, weet wat verkeerde olie kan doen. Van Gaalen: “Multi-air units van Fiat vereisen de juiste specificaties van smeermiddelen. Als niet de juiste motorolie is toegepast, ontstaan er verschillende problemen en storingscodes. Je voorkomt problemen vooral door motorolie met de juiste specificaties te gebruiken”. Henk Koning, docent aan het ROC Mondriaan, kent een gevalletje extreme nachtvorst. Henk: “De hydraulische stoters werden niet naar behoren bediend en dat werd veroorzaakt doordat er olie bijgevuld was met afwijkende SAE-specificaties. De compressiedruk was tijdens de koude start niet aanwezig. Pas na langdurig doorstarten ging de motor geleidelijk op alle cilinders lopen”.

Klopt het olie-advies altijd?

Jordi Dik: “Waarschijnlijk doordat te lang met dezelfde olie is doorgereden, was de motor erg vervuild. De nokkenassen waren teveel in de kop ingesleten”.

Jordi Dik: “Waarschijnlijk doordat te lang met dezelfde olie is doorgereden, was de motor erg vervuild. De nokkenassen waren teveel in de kop ingesleten”.

Het is verstandig de voorschriften van de autofabrikant te volgen, want de ene 5W-30 motorolie is de andere niet. Koen Kucharek (Auto Van der Burgh) vult wel eens 5W-30 bij, maar vindt het soms moeilijk te achterhalen of dat wel het juiste advies is. Koen: “Bij een Daihatsu Cuore uit 2001 vulde de garage 10W-40 in plaats van 5W-30 bij, dat speciaal voor deze DVVT-motoren is. Het officiële advies is weliswaar 10W-40, maar het moet echt 5W-30 zijn. Het resulteerde in een vastgelopen nokkenasverstelling. Het is dus wel zaak om de juiste database te benaderen voor de juiste specificaties”.

Is het kwaliteitsniveau (of approval) van de olie belangrijker dan de viscositeit? Martijn van Nijnatten van Autobedrijf Jac Ossenblok: “Er zijn voldoende olieleveranciers met modelspecifieke informatie op hun websites. Die informatie is vaak voor iedereen beschikbaar. Mocht je een instructieboekje bij de auto hebben, dan staat daar natuurlijk ook in welke olie geschikt is”. De meeste olieleveranciers bieden online de mogelijkheid om aan de hand van het kenteken of de motorcode de juiste olie te selecteren. Voor de meeste oliemerken verzorgt Olyslager Organisation de technische gegevens achter de online adviezen. Er is niet voor niets een minimale kwaliteitseis (ACEA/API). Als er een extra OEM-approval vereist is, bijvoorbeeld bij Mercedes-Benz, VAG, Ford en Jaguar/LandRover, adviseert Olyslager binnen de garantieperiode de voorschriften te volgen, want de OEM zou anders de garantie kunnen weigeren.

Je ziet de lakafzettingen in de onderdelen door de temperatuurverschillen. Deze auto bij Hein Melissen had vastzittende olieschraapveren en daardoor te weinig olie in het blok.

Je ziet de lakafzettingen in de onderdelen door de temperatuurverschillen. Deze auto bij Hein Melissen had vastzittende olieschraapveren en daardoor te weinig olie in het blok.

Motorschade door foute specificaties

Veel AMT-lezers volgen wel de specificaties, maar niet het voorgeschreven oliemerk. En een enigszins afwijkende viscositeit, bijvoorbeeld een 10W-40 als de eis 10W-30 is, geeft minder problemen dan een totaal verkeerde samenstelling van de olie. Zeker in het geval van bijvullen geldt: beter een minder juist type olie dan helemaal geen olie. Jordi Dik uit Heerhugowaard: “Ik raad de klant altijd aan om de olie te kiezen die in het onderhoudsboekje staat aangegeven. Soms hebben klanten liever een dikkere olie, vanwege bijvoorbeeld lekkages. Mijn advies is dan toch om de lekkage te laten repareren. Maar het is uiteindelijk de klant die beslist”. De meeste AMT-lezers leggen het belang van de juiste olie aan hun klanten uit en gebruiken daarbij ook voorbeelden van situaties waarin het is misgegaan. Bij het bedrijf waar Bas Lamers werkt (Witmer & Odijk) komen veel cabrio-, klassieker- en Porsche-rijders, die soms weinig kilometers per jaar rijden. Bas: “Die klanten vinden het vaak niet nodig om onderhoud uit te voeren. We laten hen dan meestal een paar foto’s zien van motoren die met motorschade bij ons zijn gekomen door het niet uitvoeren van onderhoud”.

Verversen? Nergens voor nodig!

Marco van der Vlugt vergelijkt olie verversen met een theelepeltje wasmiddel. “Ook met olie kun je de juiste hoeveelheid peilen, terwijl de werkzame delen zijn verdwenen.”

Marco van der Vlugt vergelijkt olie verversen met een theelepeltje wasmiddel. “Ook met olie kun je de juiste hoeveelheid peilen, terwijl de werkzame delen zijn verdwenen.”

Veel AMT-lezers kennen voorbeelden van klanten die nalatig zijn, het oliepeil nooit controleren en niet op tijd voor een onderhoudsbeurt langskomen. Thijs Bakker van V-SEM Auto & Elektronica heeft een bizar voorbeeld. Thijs: “De klant was van het type zo-lang-het-rijdt-rijdt-het. Zijn Saab 9-5 maakte bij het starten het geluid van een blender. Na een week zo te hebben rondgereden vond de klant het toch gek dat het geluid niet vanzelf ophield en kwam hij bij mij uit voor een diagnose. Ik heb het carter gedemonteerd en twee kilo
vervuild slib uit het carter en de carterzeef gehaald”. De klant was aanvankelijk helemaal niet zo onder de indruk, want hij vertelde Thijs doodleuk dat hij op deze manier toch mooi een beurtje of vier had overgeslagen. Thijs: “Na een korte blik op de foto’s die ik had gemaakt en de offerte voor als zijn motor in de soep was gelopen, schrok hij. Hij kwam daarna wel op zijn mening terug”. Kevin van Vliet, diagnosetechnicus bij F. Breeman, legt extra nadruk op de onderhoudsintervallen, maar hij geeft toe dat veel klanten er lak aan hebben. Kevin: “Ze rijden soms tot wel 50.000 km over het schema van de onderhoudsbeurt heen. Dat betekent dat ze 80.000 km geen onderhoudsbeurt hebben laten uitvoeren en al die tijd met dezelfde olie rijden! In één geval was er niets meer te redden en was er een revisiemotor nodig”.

Wil je het Thema-artikel lezen én de adviezen van de olie- en additievenleveranciers aan jou als automotive professional? Kijk op pagina 46 van AMT 7/8, of lees AMT digitaal. Let op, uitsluitend toegankelijk voor abonnees..

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels