artikel

Hoe zoek je een lekkage in het aircosysteem?

Werkplaats & Onderhoud 3664

Wanneer een aircosysteem lekt en leeg is, mag je het niet vullen met koudemiddel om vervolgens op zoek te gaan naar de lekkage. Een formeergas biedt in zo’n geval uitkomst. AMT-lezer Wim van Mechelen ging op zoek naar gereedschap om aircolekkages op te sporen. Daarbij las hij over het gebruik van formeergas en UV-lekdetectie. Wat is de beste lekzoekmethode?

Hoe zoek je een lekkage in het aircosysteem?

Een aircosysteem verliest koudemiddel, ook als het systeem volledig intact is. Zit er te weinig koudemiddel in het systeem, dan ontstaan er problemen. Maar zit er te weinig koudemiddel in omdat er nooit onderhoud is uitgevoerd, of is er een lekkage in het aircosysteem? Het is wettelijk verboden een lekkend R134a-systeem bij te vullen. Dat koudemiddel vormt een bedreiging voor het milieu, en als er een lekkage in het systeem zit, komt het direct in de atmosfeer terecht.

Aircosysteem vullen met formeergas

Hoewel het nieuwe koudemiddel R1234yf minder schadelijk is, wil je ook dat middel niet laten ontsnappen. Het koudemiddel is bovendien erg duur, waardoor je de klant extra op kosten jaagt als je er niet zuinig mee omgaat. Daarom moet je weten waar het koudemiddel ontsnapt. Dat kan met behulp van formeergas.

Formeergas is een mengsel dat uit 95 procent stikstof en 5 procent waterstof bestaat. “Waterstof is lichter dan lucht. Wanneer je het aircosysteem vult met het formeergas, kun je het systeem met een lekdetectiesensor nalopen”, zegt Hella. Het gebruik van formeergas lijkt een ideale oplossing, maar helaas kent het ook nadelen.

Waterstof is binnen een kwartier bijna volledig vervlogen, en het kost veel tijd. Dometic noemt nog een nadeel van het formeergas: “Het systeem heeft koudemiddel nodig om te kunnen werken. Je brengt met formeergas geen lekkages aan het licht die zich voordoen bij normale bedrijfsdrukken of als gevolg van trillingen. Bovendien heb je bij het gebruik van formeergas een schone en constante atmosfeer nodig.”

Stikstof of zeepsop om het lek te vinden

Om er zeker van te zijn dat het systeem lekt, kun je met verschillende aircomachines een overdruk met stikstof of een onderdruk met vacuüm creëren. “Lekdetectie door drukverandering is vooral geschikt in het begin van je diagnose bij een lek of leeg systeem. De aircomachine geeft aan of er daadwerkelijk lekkage in het aircosysteem zit. Vervolgens moet je zelf het lek opsporen”, zegt Dometic.

Het opsporen kan bijvoorbeeld met zeepschuim. “Dat is een van de oudste lekzoekmethoden. Die wordt nauwelijks meer gebruikt. Zeer kleine lekken zijn met zeepsop moeilijk op te sporen.”

Voor een elektronische snuffelaar zijn zeer kleine lekken geen probleem. “Maar je kunt niet overal goed bij, dus het is een tijdrovende klus”, zegt Dometic.

Lekkage in het aircosysteem zoeken met UV-additief

Gelukkig is er nog een lekzoekmiddel: UV-licht. Een additief dat in het koudemiddelcircuit gaat, verraadt het lek als je door een gele UV-bril en met een UV-lamp naar het aircosysteem kijkt. “Het werkt zelfs als motoren bedekt zijn met een laagje olie, en ook vanaf een grotere afstand. Bovendien is deze methode geschikt voor kleine lekkages. Het is ook de enige manier om trillingslekken op te sporen”, zegt Dometic.

Kwaliteit UV-additief van belang

AMT-lezer Van Mechelen schrijft dat het gebruik van een UV-additief zich kan afzetten op het expansieventiel en in het filterdroogelement. “Dat klopt, als je UV-additieven van slechte kwaliteit gebruikt”, zegt Dometic.

Het bedrijf waarschuwt voor die additieven. “Die kunnen schade veroorzaken aan het aircosysteem of het aircoserviceapparaat. Sommige additieven bevatten oplosmiddelen die schadelijk zijn voor de smeercapaciteit. In het ergste geval gaat de aircocompressor defect. En bevat een additief naftaleen, dan zwellen je afdichtingen op.”

Een paar mililiter te veel additief kan geen kwaad

Verschillende autofabrikanten schrijven daarom een minimale kwaliteit van lekzoekadditieven voor. “Twijfel je over het UV-additief in het aircosysteem van een nieuwe klant, gebruik dan de Recycle Guard om je aircoservicestation te beschermen tegen mogelijke vervuiling”, adviseert Dometic.
“Bij het recoveren van een aircosysteem kun je aan de afgescheiden compressorolie zien of er een UV-additief aanwezig is. Is dat het geval, dan hoef je niets meer te doen”, zegt Dometic. “Anders voeg je een gehomologeerd additief toe in de verhouding 1:375 (additief:olie). Voeg je een paar milliliter extra toe, is dat geen ramp, omdat het overgrote deel uit olie bestaat.”

Reageer op dit artikel