Europa telt 300.000 brommobielen en ook in Nederland groeit de populariteit van deze miniautootjes. Maar hoe veilig is de brommobiel eigenlijk? De gezamenlijke Duitse verzekeraars wilden dat wel eens weten. Vandaar dat ze dat eens uit lieten pluizen. De resultaten zijn afschrikwekkend…

Voor een personenauto de weg op mag, moet hij een serie wettelijk voorgeschreven crashtests doorstaan. Daar komt de tucht van de markt nog overheen. Wil de auto in enige aantallen verkocht worden, dan is dus bovendien een goede score in de EuroNCAP-tests noodzakelijk. Hoe anders is het bij de brommobiel. Zo’n autootje mag maximaal 350 kg wegen en zolang er veiligheidsgordels inzitten vindt de wetgever het allemaal wel prima.

Bromdoden
Het Oostenrijkse onderzoekscentrum van verzekeraar Allianz kreeg opdracht van het verbond van Duitse verzekeraars de veiligheid van de brommobiel nader te onderzoeken. Dus dook men allereerst maar eens in de ongevalstatistieken. Die geven al meteen een eerste indicatie dat er iets goed mis is. Raakt een brommobilist betrokken bij een ongeval waarbij hij lichamelijk letsel oploopt, dan is de kans ook meteen bijna 11% dat hij overlijdt. Voor een gewone automobilist is die kans maar net 1%. Dat is tien maal zo klein!

Kreukelzones?
Om er achter te komen hoe de brommobielen zich tijdens een ongeval gedragen, namen de Oostenrijkse onderzoekers twee veel verkochte mini-autootjes onder de loep, de Ligier X-TOO en Microcar MC1. Allereerst bekeek men de constructie van beide wagentjes. De onderzoekers zochten daarbij tevergeefs naar kreukelzones en ze concludeerden dat de crashenergie volledig door de dragende structuur van de voertuigjes moet worden opgenomen. Gezien de stijfheid van het met kunststofplaten beklede aluminium frame waren ze vooraf al niet erg hoopvol dat het allemaal wel goed zou komen.

Kleine aanrijding, grote gevolgen
Goed, toch maar botsen dan. Eerst aan de achterkant. Veelvoorkomende situatie, een zwaardere verkeersdeelnemer (1400 kg) is wat ongeduldig en botst met geringe snelheid (15 km/u) iets schuin (10°, 40% overlap) achter op de brommobiel. Dat levert al meteen een enorme materiele schade op. De achterwielophanging van de Ligier ligt compleet aan gruzelementen en het frame van de Microcar is totaal ontzet. Kosten van herstel: bij beiden zo’n 6000 euro. Dat is ongeveer de helft van de nieuwwaarde. Bij een kleine personenauto zou met 1000 tot maximaal 1500 euro het leed wel geleden zijn.

Veel erger nog, is dat ook het persoonlijk letsel bij zo’n aanrijdinkje meteen al flink oploopt. Door de geringe massa van het voertuigje maken de inzittenden een grote versnelling door. Dat geeft een grote kans op verwondingen aan de nekwervels en whiplashklachten.

De stoelen in de beide onderzochte voertuigjes helpen ook niet echt mee om dergelijk letsel te voorkomen. In een gestandaardiseerde autostoelentest (IIWPG) ondergaan de nekwervels van de dummy in de iele stoeltjes een meer dan tienmaal zo grote belasting als in een moderne Volvo-stoel.

Minicrash
Dan de frontaanrijding. Bij personenauto’s is de ECE R-94 crash een toelatingscriterium. Die zegt dat als een auto met een snelheid van 56 km/h en een overlap van 40% op een tegenligger botst, de krachten op de dummies binnen bepaalde grenswaarden moeten blijven. Omdat brommobielen soms wel 56 km/u halen maar dat niet mogen, besloten de onderzoekers de botsproeven met 45 km/u uit te voeren. En zowaar, de meeste krachten bleven binnen de grenswaarden. Alleen de nek van de bijrijder werd geknakt en de bestuurder kreeg het stuur vol in zijn gezicht. Verder draaiden de autootjes na de crash over 270°, wat de kans op een vervolgbotsing sterk vergroot. En ja, dit was een botsing met een mede brommobiel, de kans op een botsing met een 1400 kg zware Volkswagen Golf is een stuk groter...

Tegen de vergrijzing?
Bij de voor personenauto’s wettelijk voorgeschreven zijaanrijding (ECE R-95), ramt een vervormbare barrière van 950 kg zich met 50km/h in de zijkant. Uitgevoerd op de brommobielen levert deze botsproef één grote ravage op. Hoge belastingswaarden op de dummies, het hoofd van de bestuurder verlaat de cabine, de deuren worden uit het voertuigje gescheurd en de langsdragers en A-stijlen gaan een compleet eigen leven leiden. Het enige deel dat het er redelijk ongeschonden vanaf brengt is eigenlijk de vervormbare barrière, die heeft nauwelijks weerstand ondervonden...

Kortom, welbeschouwd zijn er maar twee mogelijkheden. De Europese wetgevers gaan als een haas aan de slag met de regels rond de brommobiel of ze doen niets en zien de kleine vierwielertjes als een probaat middel tegen de vergrijzing.

Erwin den Hoed (Redactie Auto & Motor TECHNIEK)

Video's crashtests Microcar MC1
en Ligier X-TOO
Nog niet overtuigd na het lezen van dit artikel? Bekijk dan de video's van de crashtests die het het verbond van Duitse verzekeraars liet uitvoeren. Zie en huiver...
● Video: Microcar MC1 crashtest frontaal
● Video: Ligier X-TOO crashtest zijkant
● Video: Crashtest brommobiel-stoel