Weet u nog, april 2007, ‘Het sprookje van de schone lucht’: “Het retrofitroetfilter vermindert niet alleen de kwantiteit van het roet, maar ook de kwaliteit!”, vermoedde wetenschapper Michiel Makkee. “Niks van waar”, pareerde minister Cramer. Toch liet ze voor alle zekerheid een onderzoekje uitvoeren. Dat is nu afgerond. En de uitslag?

Drie vragen stelde de minister aan de onderzoekers van TNO:
1. Hoe zit het met de beruchte Oxy- en Nitro-PAK’s?
2. Hoe met eventuele andere kankerverwekkende stoffen?
3. En hoe met de kleine deeltjes?

Drie auto’s!
Om daarop een antwoord te vinden pikten de onderzoekers maar liefst 3 (zegge drie!) auto’s van de straat. Alle drie hadden zo’n 10.000 km terug een retrofitroetfilter gekregen. TNO reed met de auto’s een testcyclus op de rollenbank. Monsterde 80 stoffen in het uitlaatgas, verving de retrofitfilters door oxydatiekatalysatoren en mat opnieuw.

Niets aan de hand
Deze week stuurde TNO een samenvatting van de onderzoeksresultaten naar de minister: “Retrofitfilters geven geen toename van kankerverwekkende stoffen, geen toename van kleine deeltjes, wel een afname met 44% van de uitgestoten roetmassa.”

Politiek correct
En zo kreeg dit sprookje een happy end.
Alhoewel…: “Dit is de samenvatting”, zegt Michiel Makkee. “Daar staat niets in. In het volledige rapport wel. Ik heb inmiddels acht concepten gezien. Ik mag er niet uit citeren, maar ze worden continu bijgepoetst, om ze politiek correct te krijgen.”

Compenseren
Makkee heeft grote twijfels bij het onderzoek: “Bij één auto, een Euro 4-auto, zie je een verdubbeling van de uitstoot van NOx en andere schadelijke stoffen. Een andere auto is een echte vuilbak. Die haalt de Euro 1-normen niet eens. Bij die auto zie je een minimale verbetering. Stelt niets voor, maar wel genoeg om de verdubbeling bij die Euro 4-auto te compenseren. Dus conclusie: ‘Geen toename van schadelijke uitstoot’.”

Deeltje gemist
En de kleine deeltjes? “Ook zo mooi. Het gaat daarbij om deeltjes van 5 tot 50 nm. TNO heeft de deeltjes kleiner dan 30 nm niet gemeten. Ze missen dus gewoon een groot deel van het onderzoeksgebied.”

Waarom subsidie
Nog een kritiekpunt: “Het rapport zegt van al die stoffen dat er met retrofitfilter gemiddeld niet meer van vrijkomt. Maar het rapport zegt nergens dat er dankzij het filter minder van een giftige stof wordt uitgestoten. Als je met zo’n filter niet minder uitstoot, waarom zou je het dan subsidiëren?”

Minder roet?
“Omdat er 44% minder roet vrijkomt, misschien?”, helpt AMT. “Onzin! De onderzoekers hebben niet eens een roetmassabalans gemaakt. Als het filter het roet tijdelijk vasthoudt en af en toe in grote brokken vrijgeeft, dan ziet de meetapparatuur het niet eens!”

Vriendjes
Verder vindt Makkee een onderzoek met maar drie auto’s wel erg magertjes. Hij begrijpt het wel: “Meer auto’s maakt het onderzoek te duur. Dan komt het boven de 130.000 euro en moet de minister het openbaar aanbesteden. Vervelend want dan komt het misschien terecht bij een niet-bevriend onderzoeksinstituut en heeft de minister de uitslag niet meer in de hand.”

Wordt vervolgd
Hoe dit sprookje afloopt? Het volledige rapport laat nog een week of drie op zich wachten. Dan weten we meer.

Erwin den Hoed (Redactie Auto & Motor TECHNIEK)