artikel

Elektrische snelweg opent in Zweden

Techniek 2075

Welke jongen heeft niet in zijn jeugd met elektrische treintjes of een autoracebaan gespeeld? In Zweden wordt dat nu in schaal 1:1 gedaan, door eRoadArlanda, op een weg van twee kilometer lang. Daar gaat een omgebouwde DAF LF rijden met een sleepcontact eronder. Een experiment, Zweden wil in 2030 al zijn vervoer ‘fossiel-vrij’ hebben. Dus elektrisch, denken ze.

Elektrische snelweg opent in Zweden
Een bewust vaag gehouden foto toont de experimentele rail, maar niet hoe het automatisch zoekende sleepcontact onder de auto eruit ziet. Moet nog geheim blijven?

Het project berust op een vinding van het Zweedse Elways, die het idee van de ‘elektrische snelweg’ uitwerkte. Tussen de luchthaven Arlanda bij Stockholm en een vrachtcentrum is nu een deel van weg nummer 893 aangepast voor een 18-tons DAF van PostNord.

In een stukje van de tien kilometer lange weg ligt midden op de rijbaan een tweedelige contactrail. Onder de auto zit een arm die automatisch deze rail opzoekt. En weer intrekt als niet meer boven de rail wordt gereden, bijvoorbeeld om iemand in te halen. Uit de rail wordt de elektrische auto gevoed, zonder regelmatig bij een laadpunt te moeten pauzeren.

Elektrische rail in de weg goedkoper en makkelijker dan bovenleiding

Geen dure, zware accu’s

Een elektrische DAF van een ‘groen’ transportbedrijf doet een praktijkproef met rijden op stroom uit rails in de weg.

Een elektrische DAF van een ‘groen’ transportbedrijf doet een praktijkproef met rijden op stroom uit rails in de weg.

De gedachte waar Elways mee begon was dat elektrisch rijden wordt belemmerd door accu’s. Die zijn duur, zwaar en moeten (te) vaak bijgeladen worden. Het idee van een trolleybus of trein die van buitenaf stroom krijgt lost dat op.

Nu is er ook in Zweden al sinds 2016 een experiment met bovenleiding op een stukje snelweg, en Scania trucks met stroomafnemer op het dak. Maar dat werkt niet handig als je er ook personenauto’s mee wilt bedienen.

Dus keek Elways naar voeding van onderaf. Inductief (contactloos) laden heeft teveel nadelen, vonden ze. Erg duur, weinig efficiënt. Zo kwamen ze op het sleepcontact principe. Met een dubbele rail in de weg verzonken, en een arm onder de auto die zelf deze rail opzoekt. De arm trekt zo nodig vanzelf in, waarna de auto op batterij doorrijdt tot hij weer boven de rail komt.

Alleen in snelwegen nodig

Uit een omgebouwde DAF ging de dieselmotor met transmissie, waarvoor 1600 kg aan elektrische installatie in de plaats kwam. Twee naafmotoren in de achteras leveren 226 kW, en er zit een 80 kWh accupakket van 600 kg in. De truck kan 6,5 ton laden.

Een maand lang werd gebouwd aan de eerste elektrische weg van twee kilometer nabij Stockholm.

Een maand lang werd gebouwd aan de eerste elektrische weg van twee kilometer nabij Stockholm.

De rails in de weg worden alleen bekrachtigd als een auto wordt gedetecteerd. Dan komt er spanning per 50 meter rail waar de auto rijdt, zo lang hij niet stopt. Het systeem detecteert ook hoeveel stroom de auto opneemt, en kan vaststellen welke auto het is zodra er meerdere zijn, zodat de stroomnota naar de juiste gebruiker gaat.

Er is getest dat regen en zelfs zout water geen kortsluiting geeft, de stroomgeleiders liggen te diep en de rail is te smal om gevaar voor mens of dier te leveren. Optimistisch verwacht eRoadArlanda dat alleen snelwegen zo’n rail moeten hebben. Op accustroom kunnen auto’s ver genoeg daarbuiten opereren, want niets ligt verder dan 45 km vanaf een snelweg.

Aanleg in drie jaar terugverdiend?

Kosten: negen miljard

Dit is het idee, waarmee lichte en zware auto’s over onbeperkte afstanden elektrisch zouden kunnen rijden, gevoed uit de (snel)wegen.

Dit is het idee, waarmee lichte en zware auto’s over onbeperkte afstanden elektrisch zouden kunnen rijden, gevoed uit de (snel)wegen.

Als alles goed werkt met het eerste traject zouden meer snelwegen rails moeten krijgen. Misschien in alle 20.000 km Zweedse snelweg. Er zou maximaal een kilometer per uur aan rail gelegd kunnen worden in bestaande wegen. Eh, 20.000 uur op zijn minst, veertig werkuren per week, dat is 500 weken. Dus een jaar of tien werk minimaal.

De kosten schat eRoadArlanda op 7,7 miljard Euro. Dat zou in drie jaar al terug te verdienen zijn, waarmee wordt niet direct duidelijk. Als je nu begint te bouwen kan Zweden net in 2030 klaar zijn met alle snelwegen elektrificeren. En alle auto’s en trucks van een sleepcontact te voorzien?

De Zweedse overheid heeft al contact gezocht met Europese autoriteiten. Elektrische snelwegen zouden een enorme uitkomst zijn voor CO2 arm vervoer over lange afstand. Personenauto’s kunnen meeliften op die rails in snelwegen. Dan wordt elektrisch rijden veel goedkoper, zonder dikke dure accu’s. Meteen doen, dan maar?

Reageer op dit artikel