artikel

Koppel in juist perspectief (2004-06)

Techniek

In de laatste uitgave van het tijdschrift ‘Zakenauto’ werden de vermogens- en koppelkrommen van de BMW 3 liter benzine- en dieselmotor vergeleken. Er stond te lezen: ‘overtuigend voordeel van de dieselmotor is zijn trekkracht bij lage toerentallen. Bij maar 1500 t/min zit de diesel al ver boven de maximale trekkracht die de benzineversie kan ophoesten. Ook de constante waarde van de trekkracht, hier van 1800 tot 3200 t/min, is typisch voor een diesel!’ Klopt deze redenering wel? Er is immers ook nog een overbrengingsverhouding.

Om met het constante koppelverloop te beginnen: vrijwel altijd is het vlakke deel van de koppelkromme nodig om de transmissie heel te houden. Over het koppelvergelijk tussen een diesel- en benzine-auto het volgende: Het trekkrachtverloop aan de wielen is het resultaat van het koppelverloop aan de krukas maal de overbrengingsverhouding. Dat betekent in dit geval dat we per versnelling moeten nagaan welke verhouding er wordt toegepast.

De benzinemotor (in een BMW 5 Serie) rijdt per 1000 t/min in vijf 40,9 km/h, de dieselmotor 52,3 km/h dat is een verhouding van 1:1,28. Nu kun je twee dingen doen: óf de dieselwaarden omrekenenen of die van de benzinemotor aanpassen. We kiezen voor het eerste. Daarom delen we het motorkoppel van de diesel door 1,28. Het maximum koppel van de diesel gaat dan in verhouding van 390 naar 390/1,28=305 Nm. Dat is vrijwel gelijk aan de 300 Nm van de benzinemotor. De diesel levert zijn hoogste trekkracht tussen 1800/1000×52,3=94 km/h tot 3200/1000×52,3=167 km/h. De benzinemotor haalt dezelfde trekkracht bij een rijsnelheid van 3500/1000×40,9=143 km/h tot 4800/1000×40,9=196 km/h. Dat heeft tot gevolg dat de diesel meer trekkracht heeft bij lage snelheden dan de benzinemotor, dus schakellui kan worden gereden. Van stilstand tot 100 km/h is de benzinemotor sneller, mede omdat het specifiek gewicht (kg/kW) gunstiger is. De 3.0 diesel sleurt de sedan in 7,8 seconden naar 100 km/h, de 3.0 benzine heeft daar 7,1 seconden voor nodig. Elke kW moet bij de diesel 11,4 kg versnellen, bij de benzine-uitvoering hoeft er slechts 9,1 kg te worden versneld.

Samenvattend: het koppel aan de krukas is op zich geen maatstaf voor de trekkracht aan de wielen, er is immers ook nog een overbrenging in het spel.

Reageer op dit artikel