artikel

Koolzaad versus Raapzaad (2001-02)

Techniek

Omdat eerdere antwoorden op vragen over biodiesel enige verwarring kunnen scheppen over deze brandstoffen en hun benamingen, geven we graag een aanvullende toelichting.

In Nederland worden een aantal planten met oliehoudend zaad onderscheiden. De twee die onderling de meeste verwarring stichten zijn:

● Koolzaad, met de officiële naam Brassica Napus L. Deze plant wordt in het Duits Raps genoemd. Volgens de Flora van Heymans en Theysse steken bij deze plant de bloemknoppen boven de (reeds bloeiende) bloemen uit. Ook zijn hier alle bladen blauwachtig van kleur.

● Raapzaad, met de naam Brassica Rapa L. Deze plant heet in het Duits Rübsamen. Bij deze plant zitten de bloemknoppen juist lager dan de al bloeiende bloemen. Een ander verschil is dat de bovenste bladen blauwachtig van kleur zijn, maar de onderste grasgroen.

Voor zover mij bekend wordt voor de toepassing als brandstof voor dieselmotoren de koolzaadolie ofwel Rapsöl als grondstof gebruikt. In elk geval is met deze naamgeving in het Nederlands en het Duits de bron voor spraakverwarring optimaal.

De naam RME is van oorsprong Duits en is een afkorting van Rapsöl Methyl Ester. De naam Raapzaad Methyl Ester voor Koolzaadolie Methyl Ester is dus plantkundig gezien onjuist.

De eigenschappen van de niet veresterde koolzaadolie zijn zodanig dat dit product ongeschikt is voor gebruik in een ‘gewone’ dieselmotor. Het cetaangetal is te laag, met als gevolg slecht starten en een harde dieselklop waardoor de motor mechanisch wordt overbelast. Bovendien is de Viscositeits Index te laag waardoor de vloeibaarheid sterk verandert met de temperatuur, en de motor slecht of niet loopt en ernstig wordt vervuild. Ook is de viscositeit bij de omgevingstemperatuur te hoog waardoor deze slecht wordt verstoven en de verstuiver dichtkoekt.

Het veresteren van de koolzaadolie veranderde deze brandstofeigenschappen allemaal in positieve zin en RME werd daarmee een brandstof voor ‘gewone’ dieselmotoren, zij het dat sommige fabrikanten wel bepaalde aanpassingen voorschrijven.

De Elsbett-motor met zijn beperkte koeling en zijn speciale verstuiver en zuigers (alles bedoeld om een motor met een hoog rendement te krijgen) kon als gevolg van deze constructie wèl draaien op koolzaadolie. Het ontwerp was echter reeds tientallen jaren oud en ook de (dure) motorconstructie maakte het voortbestaan problematisch met de komst van de veresterde koolzaadolie.

Reageer op dit artikel