artikel

Inloopolie en motorslijtage (2000-03)

Techniek

Welke olie moet ik als inloopolie voor mijn motorfiets gebruiken, minerale of synthetische? En hoe moet ik de motor inrijden, gewoon een paar lange ritten maken? Na hoeveel kilometers is de inloopolie aan vervanging toe?

Het gaat tegenwoordig bij inloopolie eigenlijk alleen maar om olie voor gereviseerde motoren of om motorfietsmotoren. Zowel de motoren voor personenauto’s als voor bedrijfswagens worden af fabriek met een zogenoemde ‘first-fill’ of ‘factory-fill’ olie gevuld. Steeds vaker is dat een hoogwaardig product dat aan de hoogste ACEA, API of ILSAC eisen voldoet. Dat betekent dat er een modern additievensysteem gebruikt wordt. Daarbij gaat het zowel om minerale als synthetische basisoliën.

Uit metingen met radioactief gemaakte onderdelen is gebleken dat alle moderne oliën de motoren uitstekend tegen slijtage beschermen omdat het additievensysteem metaal op metaal contact tot een minimum weet te beperken. Let wel: het bovenstaande gaat op als de olie op bedrijfstemperatuur is. Dat betekent dat het voor de slijtage niet veel uitmaakt of het om minerale dan wel synthetische olie gaat. Hoe komt het inlopen dan tot stand?

Tot ongeveer 30°C zijn de meeste oliën zo stroperig (visceus) dat de over elkaar glijdende oppervlakken keurig van elkaar gescheiden worden door een dikke oliefilm. Die oliefilm wordt echter dunner naarmate de olietemperatuur stijgt, dus wordt de kans op metaal op metaal contact steeds groter. Het vervelende is dat het additievensysteem nog niet chemisch actief is. Het gevolg van deze twee factoren (dunne oliefilm en in-actieve anti-slijtage additieven) is dat er slijtage ontstaat. Dat duurt zolang totdat de additieven hun werk gaan doen. Dat gebeurt vanaf ongeveer 80°C.

Tot die temperatuur is de viscositeit van de basisolie bepalend voor het optreden van slijtage. De soort basisolie heeft eveneens invloed op de slijtage. Plantaardige en synthetische esters hechten zich sterker aan metaaloppervlakken dan andere basisoliën. Doorslaggevend is echter de ruwheid van de oppervlakken, hoe gladder hoe minder kans op slijtage.

Op grond van het bovenstaande blijkt inlopen eigenlijk alleen plaats te vinden als de smeerolie tussen ongeveer 30°C en 80°C is. Daarom duurt het inlopen soms zo lang, want als de olie eenmaal op bedrijfstemperatuur is, loopt er nagenoeg niets meer in. Het advies luidt dan ook: gebruik een topkwaliteit olie en laat deze zo lang zitten totdat het olieverbruik gestabiliseerd is. Rijd vooral in de beginperiode korte stukken om de motor goed te laten inlopen.

Reageer op dit artikel