artikel

Transmissieverliezen: waarom zo hoog? (1998-02)

Techniek

Zeer zuinige direct ingespoten diesels en benzinemotoren die de zuinigheid van een diesel benaderen, maar transmissies waarin bij vollast zo’n 20 procent van het vermogen aan de krukas verloren gaat. Dat lees ik elke keer opnieuw in de AMT-autotests. Voor mij onbegrijpelijk. Ik kan mij niet voorstellen dat er tussen krukas en wegdek 20 procent vermogen verloren gaat in de koppeling, een stel fijn bewerkte, goed gesmeerde tandwielen op wentellagers, wat simmerringen, kruiskoppelingen en de banden.

Naar het vermogensverlies tussen de koppeling en het wegdek is veel onderzoek verricht. Dat is vanzelfsprekend, want u geeft zelf aan dat u verbaasd bent over 20 procent verlies. Dat verlies kost brandstof en zorgt voor een extra hoeveelheid schadelijke emissies.

Het transmissieverlies komt tot stand door het karnen van de olie in de versnellingsbak en de eindoverbrenging en door het wrijvingsverlies in de tandwieloverbrenging, de aandrijfassen en de olie- of vetkeerringen. Hoe meer tandwielen in de olie draaien, des te hoger de weerstand. Hoe meer tandwielen in aangrijping zijn tijdens het doorleiden van het vermogen, des te hoger het verlies.

Er zijn verliezen die toerentalafhankelijk, snelheidsafhankelijk en vermogensafhankelijk zijn. Het percentage vermogensverlies hangt dus van meerdere factoren af. Het transmissie verlies is anders als u 100 km/uur in vier of vijf rijdt, of een helling op dan wel af gaat. Het is eigenlijk ook beter om het verlies in absolute waarden uit de drukken dan als percentage van het ingaande vermogen. Bij het afremmen op de motor is er toch ook een transmissieverlies en hoe drukken we dan het verlies uit als percentage?

In de literatuur komen we voor een versnellingsbak een rendement tegen van 92 tot 98 procent. Dat wil zeggen dat het vermogensverlies bij vollast tussen de 14,5 en 6,5 procent ligt afhankelijk van de ingeschakelde versnelling en de rijsnelheid. Aangezien er op een rollenbank in een lagere versnelling wordt gemeten, zal het verlies de eerstgenoemde waarde halen of overschrijden. Als de rolweerstand niet of niet juist wordt gecorrigeerd, is het transmissieverlies van 20 procent verklaard. Dat is inderdaad veel en er is maar weinig aan te doen. Alleen met bijzondere multigrade transmissie-oliën is een paar procent te winnen.

Reageer op dit artikel