nieuws

Overleven General Motors en Chrysler?

Home

Stipt op 17 februari wenste het Amerikaans ministerie van Financiën plannen op tafel te zien. Hoe dachten GM en Chrysler te overleven en winstgevend te worden? Zonder een overtuigend plan trekt de VS-regering zijn leningen weer in. Dus moesten twee van de Amerikaanse ‘Grote Drie’ volledig met de billen bloot. GM-dochters Opel en Saab horen de donder al. Is het echt pompen of verzuipen?

Overleven General Motors en Chrysler?

Eind vorig jaar kregen General Motors en Chrysler noodkredieten, om de dagelijkse kosten te kunnen blijven betalen. Voorwaarde was dat ze héél rap zouden aantonen dat maar tijdelijk hulp nodig is, door een geloofwaardig overlevingsplan te laten zien.

Zuinigheidsprobleem

Wat ging er eigenlijk zo vreselijk mis? De autoverkoop stortte in, en dat zou vooral de eigen schuld van de Amerikaanse autobouwers zijn. Ze schakelden niet tijdig om naar kleiner, zuiniger auto’s die de Amerikaanse burgers plots willen.

Dus zullen de niet-meer-zo-grote-drie het roer drastisch moeten omgooien, willen ze concurreren met kleiner en zuiniger ‘imports’ uit Japan en Europa. Er is al zo’n beetje politiek besloten dat Amerikaanse auto’s dan hybride of elektrisch moeten worden.

Top, dat spaart enorm op brandstofverbruik, dus op de zwaar overmatige CO2-productie waarvoor de VS internationaal wordt bekritiseerd. Spaart ook enorm op olie-import, die het land afhankelijk maakt van afstotelijke leveranciers zoals Arabieren en Russen.

Twee jaar verkoopdaling

Het probleem schuilt mede in een andere zuinigheid. Te weten die van de Amerikaanse consument, die lamgeschrokken van huizen- en bankencrisis de laatste tijd helemaal geen auto’s meer koopt. Ook geen kleine, ook geen imports, ook geen hybrides.

Daaraan zijn autofabrikanten niet schuldig. Maar de Grote Drie leunen zwaar op de VS, tot voor kort de grootste automarkt ter wereld. Dat zou nu China kunnen worden.

Chrysler geeft een statistiekje van de Amerikaanse autoverkopen. Inclusief imports dus. Van 2007 op 2008 gedaald met drie miljoen stuks, dat is 18%. Met de verwachting dat er dit jaar nog drie miljoen af gaan. In twee jaar eenderde van de markt weg.

Het is eerder gebeurd, maar nog nooit zo snel. Van 1978 tot ’82 deed zich eenzelfde procentuele verkoopdaling voor. Tussen 1973 en ’75 was er ook een grote dip, met van ’73 op ’74 bijna drie miljoen daling in verkopen. Maar niet twee jaar achtereen zo’n daling. Nu is het twintig jaar geleden dat zich het laatst een serieuze teruggang voordeed. Gaf dat een vals gerust gevoel?

Tijdelijk of permanent?

Volgens Chrysler zou dit jaar de Amerikaanse automarkt net boven tien miljoen auto’s uitkomen. Dat waren er in 2007 nog 16,5 miljoen, vorig jaar 13,5 (in Europa 14,7 miljoen). GM schat de markt in 2009 iets beter, op 10,5 miljoen.

Geleidelijk zou dat volgens GM weer oplopen naar 16 miljoen in 2012. Mede gebaseerd op schattingen van marktonderzoekbureaus, die nog wat positiever zijn dan GM zelf. Chrysler is aanzienlijk pessimistischer. Die ziet in 2012 nog maar 11,6 miljoen verkopen, uitlopend naar 13,7 in 2016.

Volgens het nieuwste afslankplan zou GM bij een marktvolume rond 12 miljoen ‘break-even’ kunnen draaien. Als de veel slechter verwachtingen van Chrysler uitkomen zou GM dan niet vanaf 2010, maar pas rond 2013 weer wat gaan verdienen. Chrysler geeft aan dat bij een automarkt van 9 miljoen winstgevendheid in de VS niet meer mogelijk is.

Kort en goed moet er zowel bij GM als Chrysler overheidsgeld bij zo lang de automarkt te klein blijft om break-even te draaien. Er zijn geen kasreserves meer.

Europa uit of in?

Alle Amerikaanse autoconcerns hebben een boel fabrieken gesloten en werkers naar huis gestuurd om de (over)capaciteit uit de productie te snijden. GM wil volgens zijn overlevingsplan in drie jaar nog 14 Amerikaanse fabrieken sluiten, en nog 20.000 man ontslaan.

Zowel GM als Chrysler gaan nog minder verschillende modellen bouwen. Bij GM zal het merk Saturn verdwijnen, en Pontiac verkleind worden tot een merk voor bijzondere niche-modellen.

Het kleinere Chrysler zoekt bijna alle heil in een samenwerking met Fiat, die heel snel aan kleine modellen en zuinige motortechniek kan helpen. Bovendien zou in zo’n alliantie Chrysler minder sterk (nu 73%) afhankelijk zijn van de Amerikaanse markt.

Bij GM gaat het eerder omgekeerd. Er zouden in Europa 26.000 banen verdwijnen, meer dus dan in de VS. Niet alleen het merk Hummer, ook Saab moet uit het concern verdwijnen. Bij Opel moet fors bespaard worden op loonkosten, wat ‘kan leiden tot sluiting of verkoop van fabrieken in hoge-lonengebieden’.

Besluiten in maart

GM stelde voor dat de Zweedse staat steun zou verlenen, om Saab vanaf 2010 zelfstandig te maken. Zo niet, zegt het plan, zou het merk “mogelijk nog deze maand” een aanvraag voor reorganisatie indienen. Dat heeft Saab afgelopen vrijdag gedaan, de Zweedse staat geeft niet thuis.

Het merk gaat niet failliet, maar probeert een plan te maken voor zelfstandig overleven. In totaal wilde GM 6 miljard dollar overheidssteun in Europa loskrijgen, voor Saab en Opel. Over fabriekssluitingen bij Opel in Duitsland is nog niets besloten, heeft GM-chef Rick Wagoner gezegd.

Uiterlijk 31 maart moeten er wel spijkers met koppen geslagen zijn. Dan wil de Amerikaanse overheid zien dat de voornemens in de overlevingsplannen besluiten opleveren.

Hiervan hangt ook de alliantie tussen Chrysler en Fiat af. Die gaat alleen door als het toekomstplan wordt goedgekeurd en staatssteun loskomt. In dat geval neemt Fiat 35% aandeel in Chrysler, met een optie op nog 20%. Toeval, dat Daimler nog 19,9% van Chrysler bezit en daar graag vanaf wil?

Grof geld

Eind vorig jaar vroeg Chrysler 7 miljard dollar steun, waarvan ze er al 4 als lening kregen. In hun nieuwste plan, bij de nog slechtere marktverwachtingen sinds januari, willen ze er nog 2 miljard bij, dus totaal 9 miljard dollar.

Het veel grotere GM vroeg vorig jaar 18 miljard dollar, en kreeg daarvan al 13,4 miljard. De omstandigheden van nu leiden tot een extra aanvraag van 4,5 miljard, dus totaal 22,5 miljard dollar. Hierbij geeft GM aan vanaf 2011 in de VS en Europa weer winst te verwachten, en in 2017 de staatssteun terugbetaald te kunnen hebben.

Een taai punt is nog in onderhandeling met de vakbond UAW. Niet vergeten mag worden dat de Amerikaanse autofabrikanten vijftien jaar geleden gedwongen werden een fonds in te stellen om pensioenen en ziektekosten van gepensioneerden te betalen. Fijntjes herinnert GM eraan dat ze tot heden honderd miljard dollar in dat fonds hebben moeten storten. Over toekomstige stortingen wordt nu onderhandeld.

Dan maar failliet?

Zowel GM als Chrysler gaan ook in op de mogelijkheid van faillissement, als er geen steun komt. Chrysler rekent voor dat het een pijnlijke afwikkeling van twee jaar of meer zou opleveren, 180.000 werklozen en 120 miljard dollar schade voor de staat (minder inkomstenbelasting, meer sociale uitkeringen).

Voor GM gaan wel suggesties dat failleren en doorstarten het best zou zijn. Dat rekent het concern na. Onwaarschijnlijk dat het bedrijf binnen een jaar zou kunnen doorstarten, stellen ze aan de hand van vergelijkbare gevallen. En er is dan al permanente reputatieschade, zegt GM. Ze namen eind 2002 Daewoo over, dat twee jaar eerder failliet ging. Sindsdien is het marktaandeel in Korea gehalveerd, en in zes jaar nog nauwelijks hersteld.

Flink gehavend is de reputatie van Amerikaanse autobouwers toch al, zij het dat Ford nog uit de wind weet te blijven. Ook de reputaties van Saab en Opel lijden. Geen wonder dat in Duitsland stemmen opgaan om Opel ook zelfstandig te maken. Dat is het al een jaar of zeventig niet meer, dus of dat nu zou lukken? In Zweden neigt men ook de Zwarte Piet bij GM te leggen, alsof die twintig jaar geleden Saab kochten omdat het geld verdiende, niet omdat het toen al ten onder dreigde te gaan.

Peter Fokker (Redactie Auto & Motor TECHNIEK)

Reageer op dit artikel