nieuws

AMT-historie: Henry Ford’s lessen in massafabricage

Home

Net iets meer dan honderd jaar geleden begon voor Ford de grote groei. In oktober 1908 kwam de ‘Model T’ op de markt. Eindelijk kon Henry Ford zijn idee van goedkope massafabricage in praktijk brengen. Bij zijn honderdste geboortedag verhaalde AMT in 1963 over de grondlegger van Ford. Nu krimpt massafabricage bij de Amerikaanse concerns als een wollen trui in de kookwas. AMT’s terugblik hoe de autofabricage bij Ford begon is weer interessant.

AMT-historie: Henry Ford’s lessen in massafabricage

Het is om te beginnen een interessante vraag hoe Henry I zou zijn omgegaan met de huidige crisissituatie. Uitgebreid beschreef AMT in 1963 vooral de reeks grote en kleine crises, waar Ford doorheen moest voor het grote succes hem toelachte.

De man was al 40 en had al een hele carrière achter de rug, voordat hij zijn eigen autofabriek oprichtte. Waar pas na vijf jaar bikkelen een auto en productiesysteem konden ontstaan zoals Ford steeds voor ogen had.

Les in ondernemen

Een nadere technische beschrijving van de ‘Tin Lizzie’ kon natuurlijk in 1963 al niet ontbreken. Zonder die auto was Ford niet zo groot geworden.

Er zaten in de T-Ford aparte kenmerken die bijdroegen aan het succes. Dat was niet alleen maar gebaseerd op de primeur van massafabricage voor auto’s, en daardoor een ongekend lage prijs.

De levensloop van Henry Ford laat zien dat het allemaal nog lang zo simpel niet was. Hij was voldoende technisch onderlegd om een auto te bouwen, maar een autofabriek opzetten was heel wat anders. Daarna moest Ford nog zijn prijzen verlagen en de welvaart van de arbeidersklasse verhogen om naast massafabricage ook massa-verkoop te hebben.

Tegendraads

Een aardige anekdote is hoe de jonge Henry Ford met zijn eerste machinebouw de school liet afbranden. Gevolgd door nog veel jaren waarin hij zijn eigen ideeën niet doorgevoerd kreeg. Waarna hij als autoproducent doorging met eigenzinnige inzichten.

Ook een interessant weetje is dat de T-Ford eerst helemaal niet zo goedkoop was. We lezen dat het eerste Ford-model 750 dollar kostte, en de T-Ford vijf jaar later nog 100 dollar meer moest opbrengen. Pas toen geleidelijk aan de massaproductie echt op gang kwam, en geperfectioneerd werd, kon de prijs na enkele jaren omlaag naar 550 dollar.

Jawel, eenderde goedkoper dan bij de introductie! Bij elektronica vinden we dat tegenwoordig normaal, maar in de auto-industrie is dat altijd wel heel ongebruikelijk geweest.

Bijzondere prestatie

Met originele ideeën en doelgericht volhouden veroverde Henry Ford een groot deel van de Amerikaanse automarkt. De enige grote automarkt die toen bestond. Zijn voorbeeld inspireerde Europese automerken tot invoering van massafabricage.

Die originaliteit is bij Ford nu ver te zoeken. Henry’s kleinzoon Bill Ford heeft het roer uit handen moeten geven, toen hij de neergaande lijn bij het bedrijf niet kon keren. Revoluties zoals de oude Henry tot stand bracht kunnen weinig mensen evenaren.

Het lijkt wel hoog tijd voor weer zo’n revolutie. Ford bedacht een eenheidsauto voor de Amerikaanse massa. Nu lijkt Ford juist de smaak en wens van die massa al (te) lang uit het oog verloren te hebben. In plaats van massaproductie wordt maatwerk verwacht.

Zou Henry I voor deze omstandigheden een eigenzinnige en ongewone oplossing hebben gehad?

Peter Fokker (Redactie Auto & Motor TECHNIEK)

AMT Historisch archief

Lees het complete historisch artikel over Henry Ford

In het Historisch archief vindt u een bonte verzameling autotechnische hoogtepunten, zoals: de kolengasgenerator, de eerste schijfrem, het afscheid van de carburateur en nog veel meer.

Video: Lopende band helpt Amerika massaal aan de auto.

AMT Linktips

TV-documentaire: Een auto voor iedereen

Ford-historie

The Henry Ford’ museum Dearborn

Den Hartogh Ford museum Hillegom

Reageer op dit artikel