AMT.nl - 1000ºC tijdens de start, mini koppeling voor Formule 1 (1998-10)

Een autokoppeling moet lang meegaan en vele starts en schakelonderbrekingen overleven, een Formule 1 koppeling moet hooguit twee starts overleven en heeft een levensduur van enkele uren.
De koppeling maakt deel uit van het vliegwiel, het geheel moet een bepaalde massatraagheid hebben om de oneenparigheid bij langzaam draaien binnen de perken te houden.

Hoe lager het toerental en hoe minder cilinders, beter gezegd: hoe minder verbrandingsslagen per krukasomwenteling, des te groter het vliegwiel. Formule 1 motoren hebben een hoog toerental en veel cilinders, ze kunnen dus met een klein vliegwiel volstaan. Voor deze motoren is van het grootste belang dat het zwaartepunt zo laag mogelijk ligt.

Als er drysump smering wordt toegepast, is het de krukas of de koppeling die bepaalt hoe laag de motor kan worden geplaatst. Een meervoudige, droge platenkoppeling heeft een kleinere diameter dan een enkelvoudige koppeling, vandaar dat Formule 1 racemotoren zo’n type koppeling hebben. Sachs heeft enkele gegevens over de nieuwste Ferrari-koppeling vrijgegeven. Daaruit blijkt dat de door u genoemde diameter van 137 mm naar 110 mm is geslonken.

Dat is mogelijk geworden door een bijzondere schotelveerconstructie die met een trekstang wordt bediend, precies omgekeerd aan wat we bij auto’s gewend zijn. Deze koppeling weegt nog maar 997 gram en kan 1200 Nm overbrengen, dat is ongeveer 3 1/2 maal zoveel als het gemiddelde maximale motorkoppel.

Sachs zegt dat er bij de start zoveel wrijvingswarmte wordt ontwikkeld dat de platen (van koolstof) meer dan 1000ºC bereiken. Twee starts kort na elkaar is niet mogelijk, dan wordt het materiaal te heet. Zo’n racekoppeling is dus niet geschikt voor dagelijks gebruik, maar dat Sachs de opgedane kennis voor gewone koppelingen gebruikt ligt voor de hand.