10 jul 2006

Achtergrondartikel

Met veel interesse heb ik het artikel in AMT over het voorkomen van motorschades gelezen. Bij veel moderne motoren wordt de distributie verzorgd middels een distributieriem. Zodra er schade ontstaat aan een motoronderdeel als een klep, een stoter, een nokkenas of een ander onderdeel van het draaiende gedeelte, gaat in nagenoeg alle gevallen ook de distributieriem stuk. Welk advies kunt u geven om problemen te voorkomen en is het inderdaad van wezenlijk belang te weten hoeveel bedrijfsuren een motor heeft gemaakt?

Vaak wordt de distributieriem als veroorzaker van een motorschade aangewezen. De distributieriem wordt in principe volgens het intervalschema van de autofabrikant vernieuwd.

Afhankelijk van de gebruiker van de auto is er een groot verschil in de termijn waarbinnen een vervangingsinterval wordt bereikt. Globaal zijn de gebruikers in drie groepen te rangschikken, die op een totaal verschillend moment bijvoorbeeld een 50.000 kilometergrens bereiken.
1. Veel korte ritten en/of stadsverkeer. Bij een gemiddelde snelheid van 30 km/h bereikt men in 5 tot 10 jaar de 50. 000 km.
2. Voornamelijk woon- en wegverkeer. Bij een gemiddelde snelheid van 50 km/h bereikt men in 2 tot 5 jaar de 50. 000 km.
3. Lange afstand rijder. Bij een gemiddelde snelheid van 70 km/h is de 50.000 km binnen 1 of 2
jaar bereikt.

Het is aardig om bij deze drie groepen gebruikers ook eens te kijken
naar het aantal bedrijfsuren dat de motor draait:
1. Korte ritgebruiker, 50.000 km met 30 km/h zijn bijna 1670 bedrijfsuren.
2. Woon- werkverkeergebruiker, 50.000 km met 50 km/h zijn 1000 bedrijfsuren.
3. Lange afstandgebruiker, 50.000 km met 70 km/h zijn bijna 720 bedrijfsuren.

Bij iedere toepassing in gebruik komt bovendien zeer sterk naar voren hoe de motor wordt behandeld en onderhouden. De tegenstellingen tussen het gebruik voor korte of lange ritten speelt voor de motor daarbij een grote rol. De motorslijtage door het veelvuldig rijden met een relatief koude motor ten opzichte van een motor op bedrijfstemperatuur zijn u bekend.

Bij breuken kan er sprake zijn van een geweldbreuk of een vermoeiingsbreuk. Hoewel de woorden voor zich spreken, is het in de praktijk niet altijd mogelijk een duidelijke diagnose te stellen.

De door u geschetste tandriembreuken moeten als geweldbreuken herkenbaar zijn. Het stuktrekken van een tandriem, als gevolg van vermoeiing door langdurig gebruik, komt niet of nauwelijks voor. Voor die tijd zijn de tandflanken al versleten of zijn er één of meer tanden in hun geheel losgekomen.

Een stukgetrokken tandriem heeft dus vrijwel altijd kortstondig aan een te hoge kracht blootgestaan. Het antwoord op de vraag 'of het van wezenlijk belang is om te weten hoeveel bedrijfsuren een motor heeft maakt', moet ja zijn. Bij het beoordelen van schadegevallen bij auto's, trucks en motorfietsen speelt, naast de kilometerstand, de tijd mee. Bij industriële toepassingen, scheepvaart en in de agrimarkt is een urenteller de standaard.

Bij veel schadegevallen speelt het aantal koude starts een overheersende rol zoals u terecht opmerkt. Vandaar dat er steeds moet worden gevraagd naar de bedrijfsomstandigheden. Ook de plaats waar de motor draait, is belangrijk. Zodra er zand aan te pas komt, gaat de luchtfiltrering een grote rol spelen. Een verkeerd type luchtfilter of gebrekkig onderhoud zorgen voor een abnormaal hoge slijtage.

Er is een duidelijke ontwikkeling gaande naar tijdgebonden onderhoud. Tegelijkertijd worden er steeds meer sensoren toegepast om de conditie van onderdelen en vloeistoffen in bedrijf te bewaken. Bij enkele onderhoudssystemen wordt er al rekening gehouden met het aantal starts, krukasomwentelingen, toerentallen en nog meer invloedsfactoren die bepalend zijn voor het goed functioneren van smeerolie. Daarnaast bestaan er sensoren voor remvloeistoffen, koelvloeistoffen, remblokdikte en wordt er via On Board Diagnose (OBD-systemen) continu nagegaan of alle onderdelen van het complete emissie-regelsysteem hun werk doen.

door Redactie AMT 10 jul 2006 laatste update:8 sep 2010