- Trefwoorden:
- Actieve vering,
- BMW motorfiets,
Elektronische demperregeling BMW motorfietsen
woensdag 13 juli 2011
Achter het voorveerelement ligt een veerwegsensor en het ABS regelapparaat, met daarboven de regelaars voor DDC vering en de motorsturing. Bij het achterveerelement ook een veerwegsensor, boven het achterwiel de DTC versnellingsopnemer.
Gemeengoed mag je het niet helemaal noemen, maar elektronische regeling op vering of schokdemping is bij auto’s niet meer zo bijzonder. Bij motorfietsen wel, BMW geeft aan dat het niet lang meer duurt voor ze het als eerste gaan bieden. Het heet DDC, Dynamic Damping Control. Hoe doen ze dat, en wat heb je eraan?
Zo verschillend als ze eruit zien, komen in technisch opzicht moderne auto en motorfiets steeds dichter bij elkaar. Sensoren, digitale regelkastjes, een CAN bedradingssysteem, je vind het nu ook in motorfietsen. Dus vind je evenzo de diagnosetester ook in de motorwerkplaats.
Van ESA naar DDC
BMW heeft wel als specifiek voordeel dat ze al heel lang (sinds 1993) een Telelever voorvork toepassen, met een aparte veer/demper unit op een driehoeksarm. Op die enkele veer/demper onder de tank kun je makkelijker regelapparatuur aanbrengen.
Dat begon in 2004 met ESA, Electronic Suspension Adjustment. Handmatig instelbare demping was in de hogere motorfietsklassen al normaal, met ESA kon dat voor het eerst tijdens de rit, met een driestanden knopje.
Op een rij: het veerelement met veerwegopnemer, daarnaast de demper, geheel rechts het binnenwerk met de elektronisch gestuurde regelklep.
Vijf jaar later voegde ESA II de mogelijkheid toe ook de veerstijfheid bij het achterwiel op afstand te verstellen. De instellingen zijn wel statisch, ze reageren niet automatisch op rij-omstandigheden. Dat gaat DDC wel doen, bijna net als in auto’s.
Met overhellings sensor
Werkt ESA II nog met een aantal vaste dempingskarakteristieken, bij DDC wordt de demping continu variabel. Hij reageert op signalen van een aantal sensoren die de rijsituatie aangeven. Plus sensoren op de voorste en achterste veer/demper die de veerweg meten.
DDC wordt ook gekoppeld aan gashendel en remsysteem. Al langer gebruikt BMW verder een sensor die het overhellen in bochten meet. Dit signaal wordt vanaf 2009 gebruikt voor DTC, Dynamic Traction Control, om doorslippen van het aangedreven wiel te voorkomen.
Het veerelement achter heeft ook een motortje om de veerspanning vanaf het stuur te verstellen.
Nieuwtje van Bosch
Overigens werkt Bosch nu net aan een nieuwe sensor hiervoor, weer slimmer en een stuk kleiner dan de sensor die BMW en Aprilia nu gebruiken. De huidige sensor meet langs- en dwarsversnelling, gierhoek en rolhoek. Hieruit berekent de centrale regeleenheid hoe schuin de motor hangt.
De nieuwe sensor zal die berekening intern zelf uitvoeren, waarbij ook de verticale versnelling wordt meegerekend. Zo zal deze sensor kunnen meten wanneer de motor niet overhelt maar omvalt.
Beter algeheel rijgedrag
Met gewoon regelbare demping van ESA kan een motor sportiever of comfortabeler ingesteld worden. De voor en achter gescheiden continu regeling van DDC biedt veel meer. Ook in- en uitgaande demping zullen apart geregeld worden. Waarbij nog steeds per knop gekozen kan worden voor Comfort, Normaal of Sport karakter.
Met het gasklepsignaal kan de demping achter stijver worden bij optrekken. Uit het ABS remsysteem kan DDC zien wanneer de demping voor stijver moet, tijdens remmen. De veerwegsensors laten weten hoe hobbelig de weg is, dus hoe soepel de vering moet werken.
Op de sensor voor overhellen reageert DDC door de demping voor en achter stijf te maken. Als je flink schuin hangt in een bocht wil je liever niet dat de motor gaat in- en uitveren. En al helemaal niet dat hij dit alleen voor, of alleen achter doet.
Om kort te gaan maakt DDC dempingsregeling de motor stabieler onder alle omstandigheden, zonder daarbij het comfort weg te nemen.
Peter Fokker (Redactie AMT)
