AMT.nl - Downsizen met variabele Rotrak-compressor

Downsizen met variabele Rotrak-compressor

Je hoort en ziet ze overal, kleine compressormotoren die in plaats komen van onzuinige grote motoren. Gelijk vermogen, soms nog meer koppel, gepaard aan prettig laag verbruik en weinig CO2. Downsizing is het helemaal. Maar blijft het motorgedrag ook prettig? Rotrak denkt dat met hun variabele compressor te kunnen realiseren. Wat voor compressor is dat?

Rotrak is een samenwerking van het Deense compressorbedrijf Rotrex en de Britse aandrijfspecialist Torotrak. De specialiteit van Rotrex is mechanisch aangedreven centrifugaalcompressoren. Torotrak gelooft heilig in zijn traploos variabele overbrengingen met toroïde rollers.

Rotrex compressor.

Altijd de juiste druk

Een kleine motor versterken met een compressor is nog niet zo makkelijk. De veelgebruikte turbo is eigenlijk minder geschikt. Die heeft een behoorlijke uitlaatgasstroom nodig, werkt daarom niet zo goed bij lage motorbelasting en toerental.
Een klein turbootje heeft daar minder last van, maar werkt bij hoog toerental en veel uitlaatgas niet efficiënt meer. Dat laatste probleem geldt ook voor een mechanische verdringingscompressor, bijvoorbeeld een Roots-type.
Wel werkt een mechanische compressor goed bij lage motorbelasting. Hij reageert snel. Je kunt zoals Volkswagen bij zijn 1.4 TSI een turbo en een mechanische compressor laten samenwerken, maar dat is een omvangrijke en dure constructie.
Daar denkt Rotrak een betere oplossing te hebben, met een variabel mechanisch aangedreven centrifugaalcompressor.

Torotrak traploos variabele overbrenging.

Goede combinatie

Het begint met een Rotrex, zeg maar alleen de compressorhelft van een turbo, met mechanische aandrijving in plaats van een turbine. Heel bijzonder is de aandrijving met een riemschijf en wrijvingsrollen, die zorgen voor een overbrenging naar de vereiste hoge compressortoerentallen.
Hieraan gaat Torotrak een compacte traploos variabele overbrenging toevoegen. Zoiets als ze ook leverden voor mechanische F1 KERS-systemen, waarin een vliegwiel op zeer hoge toerentallen draait. In dit geval zal de variator met wrijvingsrollen het compressortoerental onafhankelijke van het motortoerental kunnen regelen.

Nu nog afnemers

Dat alles zit in één behuizing, die niet moeilijk onder te brengen is aan een bestaande motor. De compressor kan zowel vertraagd als versneld worden.
Dus geen probleem meer om bij laag motortoerental flinke compressordruk te krijgen, geen risico meer dat de compressor bij hoog motortoerental overdruk moet gaan afblazen. En geen ‘turbo-gat’ bij plots gas geven, want de variator laat zich snel verstellen.

Rotrak-compressor.

Pas geleden is de Rotrak-compressor voorgesteld. Het wachten is nu op motorbouwers die hiermee een downsizing-project willen opzetten. Ze zullen daarbij eerst uitvoerige betrouwbaarheidstest willen doen, dus het duurt wel even voordat misschien een motor met Rotrak in de verkoop gaat.

Peter Fokker (Redactie AMT)